VS staken "jacht' op Somalische krijgsheer

MOGADISHU, 12 OKT. De Verenigde Staten staken hun "jacht' op de Somalische krijgsheer Mohammed Aideed, zo heeft Robert Oakley, een speciale afgezant van de Amerikaanse president, gisteren in Mogadishu laten weten. Oakley bevestigde daarmee berichten van het afgelopen weekeinde uit Washington dat de VS hun offensief tegen Aideed als mislukt beschouwen.

“President Clinton heeft erkend dat in de loop van de gebeurtenissen de opzet is verwrongen ... het is duidelijk dat de situatie voor Somalië slechter is geworden, niet beter”, aldus Oakley. Het door de Amerikaanse troepen geleide offensief van de VN-troepenmacht in Somalië, gericht tegen Aideed, begon op 5 juni na de moord op 24 Pakistaanse blauwhelmen. De moorden werden toegeschreven aan de mannen van Aideed. Oakley leverde gisteren opmerkelijke (zelf-) kritiek op het Amerikaanse beleid in Somalië. Hij zei dat een onafhankelijk onderzoek naar de daders van 5 juni op zijn plaats was geweest, “maar in plaats daarvan lijkt het er op dat de VS en de VN al hadden geoordeeld en één persoon en één "sub-clan' verantwoordelijk stelden”. Oakley zegt dat dit “een zeer slecht resultaat” heeft opgeleverd. Op 3 oktober kwam het tot een bloedig treffen tussen eenheden van Aideed en Amerikaanse militairen, waarbij 15 Amerikanen om het leven kwamen. Vandaag werd het lichaam van het vijftiende slachtoffer gevonden. Een Amerikaanse helikopterpiloot wordt nog door de Somaliërs in gijzeling gehouden.

In VN-kringen wordt vooral Jonathan Howe, het Amerikaanse civiele hoofd van de VN-operatie in Somalië, gezien als het brein achter de mislukte actie tegen Aideed, waarbij behalve veel militair geweld, ook een publiciteitscampagne werd gevoerd. In de straten van Mogadishu verschenen posters in Amerikaanse "Wanted'-stijl, waarop een beloning voor het aanhouden van Aideed werd uitgeloofd van 25.000 dollar. Oakley zei gisteren dat Aideed op 5 juni zelf had aangeboden mee te werken aan een onafhankelijk onderzoek en dat dat toen ten onrechte is genegeerd. In Mogadishu bleef het gisteren voor de vierde achtereenvolgende dag rustig.

Krijgsheer Aideed heeft inmiddels laten weten uitstel te willen van de conferentie over Somalië die op 20 oktober in Ethiopië zou worden gehouden, “tot de vijandelijkheden in Mogadishu zijn beëindigd”. De conferentie zou onder auspiciën staan van de VN. Onder de deelnemers zijn de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE), de Arabische Liga en de buurlanden van Somalië. Aideed noemde het “volkomen ondenkbaar” dat er een nieuw initiatief voor Somalië komt, zonder dat het Somalische volk of zijn leiders worden geraadpleegd. De Egyptische minister van buitenlandse zaken had gisteren gezegd dat de conferentie ook door zou gaan zonder de Somaliërs zelf. (AP, AFP, Reuter)