Het Nationale Ballet danst moeilijke choreografie "Artifact' voortreffelijk; Ballet Forsythe verwart en overweldigt

Gezelschap: Het Nationale Ballet. Produktie: Artifact. Choreografie, licht en toneelbeeld: William Forsythe. Muziek: Johann Sebastiaan Bach, Eva Crossman-Hecht en geluidscollage door William Forsythe. Gezien: 11/10, Muziektheater Amsterdam, daar nog te zien tot 31/10. Verder 9 en 10/11 in Rotterdam. Deel 2 en 3 in Den Haag, 3 en 4/11.

Zes jaar geleden overrompelde William Forsythe het publiek op het Holland Festival met zijn avondvullende dansstuk Artifact. Zijn virtuoze, volstrekt nieuwe hantering van het klassieke-balletidioom, de manier waarop hij met licht en donker speelde, teksten gebruikte, chaos tegenover strikte ordening zette, theatrale wetten aan zijn laars lapte, provoceerde en fascineerde, veroorzaakte verbazing, bewondering en irritatie. Sindsdien zijn Forsythes werk en zijn fantastische groep dansers - het Ballett der Städtische Bühne Frankfurt - meerdere malen in Nederland te zien geweest en zijn we inmiddels enigszins gewend aan het concept van waaruit Forsythe werkt en aan zijn overdaad aan nieuwe, uitdagende ideeën.

Toch betekende het terugzien van Artifact, ditmaal uitgevoerd door Het Nationale Ballet, opnieuw een schok en bevestigde Forsythe zijn unieke positie in choreografen-land. De rijkdom aan variatie, die hij aan vertrouwde bewegingen weet te geven, de wijze waarop hij onderdelen tot op het bot ontleedt en daarna tot nieuwe vormen smeedt, blijft overweldigend, evenals zijn suggestieve en verwarring scheppende theatrale meesterschap.

Het Nationale Ballet mag er dan ook trots op zijn, na in 1991 alleen deel 2 te hebben uitgevoerd, nu het volledige, vierdelige Artifact te kunnen brengen.

De 36 dansers volbrachten het razend moeilijke werk voortreffelijk. In het bijzonder vielen Coleen Davis en Jeanette Vondersaar op, evenals Pierre Paradis, Jahn Johansen, Kevin Cregan en Amy Raymond. Drie centrale rollen vormen de verbindingen tussen de vier delen. Rachel Beaujean vertolkte met allure en verfijning een van de drie centrale rollen die de vier delen met elkaar verbinden. Voor de twee andere partijen - spreekrollen - zijn gasten van het Frankfurter Ballett aangetrokken, Eda Holmes en Nicolas Champion.

    • Ine Rietstap