CONNIE PALMEN

In NRC Handelsblad van 9 oktober pleitte H. Philipse, hoogleraar Wijsbegeerte te Leiden op de opiniepagina voor het behoud van de mogelijkheid op meer vakgebieden af te studeren.

Hij acht dit vooral van belang voor aankomend filosofen. Zijn voorbeeld van de fatale gevolgen waartoe een filosofiestudie "zonder vak' kan leiden, is het pessimisme van Connie Palmen. Pessimisme is blijkbaar verkeerd. Hier herkennen we de filosofische school waartoe Philipse behoort. Het is er één vol vertrouwen in het verstand en de vooruitgang.

Ieder zijn school - of de hare. Maar als Philipse dubbelstudies had willen bepleiten, had hij Connie Palmen op een handiger manier kunnen misbruiken. Zij heeft immers een vak geleerd. Behalve filosoof is ze onderwijzeres en afgestudeerd neerlandica. Het is beslist waarschijnlijk dat haar drie studies haar geholpen hebben bij het schrijven van een roman die meer lezers heeft bereikt dan waar Philipse en ik als academisch filosofen ooit op mogen hopen.

Uit dubbelstudies kan iets onverwachts voortkomen. Filosofen bijvoorbeeld, die verrassendere vragen stellen dan het obligate lijstje waar volgens Philipse al zijn hedendaagse vakgenoten ("ondanks hun verschillende concepties van filosofie') een antwoord op zoeken; of filosofen die geen verhandeling maar een roman schrijven - die niet om antwoorden draait, maar gaat over passie voor het stellen van vragen,

Voor de filosofie is het cruciaal dat filosofen over meer leren denken dan enkel de filosofie. Overigens lijken ook mensen die rechten, economie, chemie en letterkunde of maatschappelijk werk en bosbouw hebben gestudeerd, me bijzonder nuttig. Mensen kortom, die over de grenzen van discipline heen bewegen en die zo beweging in het intellectuele weten te houden. Ik ben het dus van harte eens met het pleidooi van Phillipse voor dubbelstudies. Maar dan moet hij dat pleidooi wel goed voeren.