Topbijeenkomst voor "verzoening' in Somalië

CAIRO, 11 OKT. Op 20 oktober wordt in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba een “verzoeningsbijeenkomst” over Somalië gehouden waaraan zal worden deelgenomen door de secretaris-generaal van de VN, de presidenten van Egypte, Ethiopië en Eritrea en de leiders van de Arabische Liga en de Islamitische Conferentie Organisatie.

Dat hebben Egyptische kranten vanochtend gemeld op basis van uitlatingen van de Egyptische minister van buitenlandse zaken. Secretaris-generaal Boutros-Ghali heeft gezegd dat de bijeenkomst bedoeld is om de VN-missie in Somalië te evalueren. In een vandaag gepubliceerd vraaggesprek met de New York Times zei hij te vrezen dat landen hun VN-contingent uit Somalië zullen terugtrekken wanneer de Amerikanen dat doen; in dat geval, aldus Boutros-Ghali, “zullen de benden hun strijd hervatten”.

De bijeenkomst in Addis Abeba is kennelijk voorbereid door de speciale afgezant van de Amerikaanse diplomaat Robert Oakley, de speciale afgezant van president Clinton in Somalië. Oakley kwam dit weekeinde in Mogadishu aan, na een tussenlanding in Ethiopië; daar heeft hij president Meles Zenawi gevraagd een straakt-het-vuren tot stand te brengen tussen de Somalische krijgsheer Aideed en de eenheden van de VN en de VS in Somalië. Meles is ook gevraagd een onderzoe te leiden naar de vraag wie in Somalië verantwoordelijk is geweest voor het bloedbad op Pakistaanse VN-soldaten in juni; tot dusverre hebben de Amerikanen en de VN Aideed de schuld van dat bloedbad gegeven.

In Mogadishu heeft Oakley gisteren overlegd met de Amerikaanse admiraal Jonathan Howe, hoofd van de VN-operaties in Somalië. Berichten als zou hij ook met Aideed spreken, werden gisteren tegengesproken. De Somalische krijgsheer houdt zich schuil sinds het bloedbad van juni, waarbij 24 Pakistaanse soldaten om het leven kwamen.

Aideed zelf kondigde zaterdagavond via een verborgen radiozender een “totaal staakt-het-vuren” aan in de nu vier maanden durende guerrilla tegen de Amerikaanse en de VN-eenheden. Hij zei dat zijn eenheden niet langer op de Amerikanen en de blauwhelmen zouden schieten en liet weten te hopen dat die van hun kant de aanvallen op zijn troepen zouden staken. Een van zijn woordvoerders zei later dat een bestand in het voordeel is van allen, “inclusief de Somaliërs, die zware verliezen hebben geleden”. De ommekeer van Aideed kwam vijf dagen na een nieuw treffen tussen Aideeds aanhangers en Amerikaanse soldaten in Mogadishu. Bij dat treffen, vorige week zondag, kwamen zeventien Amerikanen en een onbekend aantal Somaliërs om het leven; één soldaat wordt nog vermist.

Mogadishu bleef het afgelopen weekeinde rustig. Tweeduizend aanhangers van Aideed demonstreerden in de stad voor vrede en een staakt-het-vuren, onder het roepen van leuzen als “We hebben vrede nodig en geen oorlog”. Amerikaanse AC-130 toestellen voerden beschietingen uit op doelen buiten de Somalische hoofdstad; volgens woordvoerdders in Mogadishu ging het daarbij om de vernietiging van een verlaten opslagplaats. Ook gingen de Amerikanen door met de aanvoer van militairen en militair materiaal naar de Somalische hoofdstad. Hun troepenmacht is in één week met 5300 man uitgebreid. Op Aideeds aanbod is niet officieel gereageerd; wel liet admiraal Howe weten dat Aideed nog steeds wordt gezocht als vermoedelijke aanstichter van de aanval op de Pakistaanse VN-soldaten in juni. (Reuter, AP, AFP)