Schubert

De symfonieën van Schubert door het Kon. Concertgebouworkest o.l.v. Nikolaus Harnoncourt: Teldec 4509-91184-2 (4 cd's)

Volgens Nikolaus Harnoncourt was het Amsterdamse Concertgebouworkest een echt Weens orkest, toen hij vorig jaar alle symfonieën van Schubert opnam in het Concertgebouw na opzienbarende en in deze krant zeer geprezen concertuitvoeringen. De dirigent houdt Schubert, mèt Johann Strauss, ook voor de meest Weense van alle componisten. Schubert schreef zijn symfoniën in het Weense dialect, zo zei hij onlangs week in Amsterdam bij de introductie van de vier Schubert cd's. Schubert componeerde volgens Harnoncourt "de taal van het onzegbare': “Het is dieptreurige muziek die glimlacht en al lijkt Schubert soms nog zo vrolijk, hij huilt.”

Harnoncourt ziet in Schubert ook de Van Gogh van de muziek: nooit hoorde hij zelf één van zijn symfonieën. Later, na hun ontdekking door Schumann, werden ze onder leiding van Brahms uitgegeven, waarbij veel van de extreme dynamiek werd weggepoetst. Harnoncourt keerde terug naar de manuscripten en ontdekte in plaats van zacht gekeuvel fel bewogen discussies. De frasen bij Schubert staan telkens haaks op elkaar en Harnoncourt articuleert ze maat voor maat als het bijzonderste dat ooit is beweerd.

De omfloerste lange lijnen zijn weg, maar toch is van hinderlijke kortademigheid geen sprake, wèl van een voortdurende verrassing over de dramatiek en het harteleed van Schubert. De opnamen klinken prachtig helder en gedetailleerd en vormen een uitzonderlijk monument van emotionaliteit.

    • Kasper Jansen