Scan uzelf

“De Nieuwe Global Scan van BSB gezien?”

“Nee. Wat zeggen ze?”

“'t Is niet best. We worden pessimistischer. Hier: "Volgend jaar zal ik waarschijnlijk meer te besteden hebben dan nu'. Min vijftien procent. "Hoe meer je van jezelf eist, hoe meer succes je zult hebben'. Min vijf. En we tobben meer. "Ik ben bang voor werkloosheid', 51 procent omhoog. "De veranderingen in Oost Europa geven mij vertrouwen in de toekomst', min 37. We zijn ook vier procent eenzamer geworden. En vijf procent cynischer.”

“Cynisme, hoe meet je dat?”

“"Mensen moeten voor zichzelf zorgen, ook als dat betekent dat ze een beetje oneerlijk moeten zijn'. Plus vijf, ten opzichte van 1990. En het aantal mensen dat ontevreden is met zijn bank, maar niet weggaat omdat het te ingewikkeld is, is elf procent gestegen. En steeds meer mensen gaan kleren kopen omdat ze lekker zitten, niet omdat ze modieus zijn. Dus we worden ook steeds apathischer.”

“Hier, daar heb je't! Dat kun je toch net zo goed "gezond verstand' noemen, of "realisme'? Nee, dat heet dan ineens "apathie'. Ik weet het niet hoor, met die onderzoeken. Ons reclamebureau heeft ook eens uitgezocht wie onze typische klant was. Dat was een man die per week bijna tachtig uur aan interessante life-style activiteiten besteedt en in de resterende tijd ook nog eens twee ton per jaar weet te verdienen. Ja dahag! Ik geloof dat er onder mijn klanten al meer breedbeeldtelevisies zaten dan er wereldwijd verkocht zijn. Nee, volgens mij is het een hoop out of pocket waar je alleen maar waste of time voor krijgt.”

“Vaak wel, geef ik meteen toe. Ik check ook altijd even een paar dingen bij zo'n onderzoek, gewoon even een cross reference hier en daar, kijken of het klopt. Bijvoorbeeld dat statement over voor jezelf zorgen, desnoods met een beetje oneerlijkheid. Een rechtgeaard calvinist mag daar geen ja op zeggen.”

“Klopt.”

“Maar een katholiek wel.”

“Klopt.”

“Wat blijkt? Vaste lezers van de Volkskrant zeggen twee keer zo vaak ja op die vraag als de abonnees van Trouw. Klopt! En als dat percentage stijgt, zou de oplage van de Volkskrant moeten groeien, en dat doet-ie dus ook. Klopt!”

“Da's een toevalstreffer.”

“Geen sprake van. Ander voorbeeld. Ze meten ook jaloezie, met de vraag: ik kan het niet uitstaan dat anderen zoveel meer hebben dan ik. Let op. Als je die vraag combineert met die van daarnet, over oneerlijkheid, krijg je een indicatie van iemands geneigdheid tot stelen, waar of niet?”

“Theoretisch wel ja.”

“Kruis je dat nu weer met de meest bezochte winkels dan begrijp je ineens waarom er bij zaken als Edah en Wybra op elke hoek van het schap een bewakingsagent staat.”

“En hoe zit dat dan bij dure, exclusieve winkels?”

“Heb ik natuurlijk ook meteen bekeken. Dus je draait het om en kijkt wat de klanten van zeg de Society Shop antwoorden, en wat zie je dan: oneerlijkheid iets boven gemiddeld, afgunst vrijwel nihil. Kortom: die hebben net zo lang gesjoemeld tot ze niet meer jaloers hoefden te zijn!”

“En andere dure zaken?”

“Maison de Bonneterie: precies hetzelfde beeld.”

“Goh.”

“Zelfs de foutjes van dit onderzoek kloppen. Ze hebben zo'n typologie hè, de Achiever die al iets bereikt heeft, de Striver die er nog moet komen, de Pressured die het moeilijk heeft, de Adapter die nog meedoet, en de Traditional die alles wil houden zoals het is. Zetten ze bij de personenauto's per ongeluk de DAF ertussen, komt-ie wel mooi tevoorschijn als een typische auto voor Traditionals. Begrijp je, dit is gewoon een hele goeie scan. Bij welke bank zit jij?”

“Ie En Gee.”

“Eh, wacht even, dan ben jij de afgelopen drie jaar radicaal minder gaan drinken en ontzettend veel meubels gaan kopen.”

“Verdomd. Ons huis is vorig jaar uitgebrand omdat ik na een fles Johnny Walker met een sigaret op de bank in slaap viel. Toen ben ik in de detox gegaan en Bibi heeft het huis opnieuw ingericht.”

“Ik wist het!”