"Buchmesse breed succes'

FRANKFURT, 11 OKT. Het Nederlands-Vlaamse Schwerpunkt op de vandaag beëindigde Frankfurter Buchmesse is voor de promotie van de Nederlandstalige literatuur een groot succes geworden. In de Duitse dag- en weekbladen is aan recente vertalingen uit het Nederlands meer aandacht dan ooit tevoren. De meeste belangstelling ging daarbij uit naar in Duitsland al bekende schrijvers als Cees Nooteboom, Harry Mulisch en Hugo Claus. Maar ook de iets jongere generatie kreeg goede recensies. Uitschieter daarbij was Margriet de Moor met haar vorig maand verschenen Erst grau dann weiss dann blau. Andere veel besproken auteurs waren Connie Palmen, Carl Friedman en Leon de Winter.

In het voordeel van de jongere generatie was dat de bekendste boeken van Nooteboom, Mulisch en Claus al waren vertaald. Kranten en radio- en televisieprogramma's die op zoek waren naar nieuwe namen, ontdekten daarbij De Moor en haar collega's.

Een oudere auteur die de afgelopen weken goed verkocht was Hella Haasse. Van de vertaling van Het Woud der Verwachting zijn in enkele maanden tijd 24.000 exemplaren verkocht. A.F.Th. van der Heijden, die zaterdag onder grote belangstelling door Cees Nooteboom in Frankfurt werd gepresenteerd, heeft het nadeel dat geen enkele van zijn grote romans in het Duits is vertaald. Suhrkamp heeft tot nu toe alleen twee novellen van hem gebracht.

De Vlaamse schrijvers deden het, afgezien van Hugo Claus, in de publiciteit minder goed dan de Nederlandse. Hun boeken zijn, voorzover al vertaald, vrijwel nergens besproken en hun optredens maakten weinig indruk. Over het optreden van Monika van Paemel tijdens de literatuuravond Ebene Erhebungen schrijft de Frankfurter Allgemeine dat haar papieren "Emanzenprosa' tussen de andere deelnemers misplaatst was.

Van de dichters maakten tijdens de voorleesavond vooral diegenen indruk die hun werk in hun moedertaal voordroegen. De Frankfurter Rundschau noemt Luuk Gruwez, Tsjêbbe Hettinga, Jean Pierre Rawie, de Antilliaanse Philomena Wong en Tom Lanoye als dichters die in het geheugen zullen beklijven en die ook Duitse uitgevers zouden moeten prikkelen.

Directeur Frank Ligtvoet van het Literair Productiefonds die in Frankfurt de promotie van de Nederlandse literatuur coördineert, toonde zich vanmorgen zeer tevreden: “Het Scherpunktthema is op het juiste moment gekomen. Het succes is het sterkst in Duitsland, maar ik merkte dat ook de grote Amerikaanse uitgevers er van wisten. Die zijn nu ook geïnteresseerd.” Hij wil er voor zorgen dat de boeken die een succes in Duitsland zijn, nu ook in andere landen doorzetten.

Ligtvoet is vooral tevreden over de breedte van de belangstelling. Het weekblad Die Zeit had een paar pagina's over Nederlandse literatuur, maar er is ook over de lichtere genres geschreven (Yvonne Kroonenberg, Marjo van Soest), en over klassieken als Nescio, Elsschot, en Vestdijk. Hij vindt het gunstig dat er zo belangstelling ontstaat voor de achtergrond van de nieuwe Nederlandse boeken. Daarnaast vindt hij de verbreding van groot belang voor de vertaaltraditie in Duitsland. Als er over de hele breedte werk is voor vertalers, wordt het voor de Nederlandse literatuur makkelijker om in Duitsland door te dringen.

Hoe de Nederlandse non-fictie in Duitsland aanslaat, is nog niet goed te zeggen, aldus Ligtvoet. In dit genre duurt het over het algemeen veel langer voor er reacties komen. De media hebben er tot nu toe weinig aandacht aan besteed.

Het Vlaams-Nederlandse Paviljoen is in vijf dagen tijd bezocht door 46.000 mensen, grotendeels Duitsers. Volgens gegevens van de Stichting Frankfurter Buchmesse hadden zij over het algemeen waardering voor de opzet en de inhoud van de exposities.

    • Reinjan Mulder