Vijf remises maken Kasparov van halfgod weer mens

AMSTERDAM, 9 OKT. Het is ongewoon voor Kasparov om tegen andere spelers dan Karpov vijf partijen achter elkaar niet te winnen. De vijf remises op rij tegen Short hebben hem van halfgod weer mens gemaakt, maar hij lijkt er vreemd onverschillig onder, anders had hij donderdag geen remise aangeboden in een prachtige stelling.

Je zou verwachten dat hij wel weer eens mensenvlees zou willen proeven. Kasparov legde na afloop uit dat hij erg geschrokken was omdat hij eerder in de partij verloren had gestaan, dat hij had gevoeld dat het zijn dag niet was en dat de slotstelling ook helemaal niet zo eenvoudig was. Hij heeft zich wel eens eerder zo'n impulsief remiseaanbod in fraaie stelling laten ontvallen, in de 19de partij van zijn match tegen Karpov in 1990 in Lyon. Toen veronderstelden veel waarnemers, zonder goede grond, dat het doorgestoken kaart was. Misschien deed Kasparov het nu nog een keer om met terugwerkende kracht te bewijzen dat er niets kwaads hoeft te steken in het weggeven van een half punt.

Vorige week zeiden mensen van zijn team al dat hij erg moe was. Veel meer dan tegen Karpov, omdat Short zo fel speelde en omdat er deze keer geen partijen uitgesteld mochten worden. Vreemd. Vermoeidheid in schaakwedstrijden komt vooral voort uit spanning en angst en daar kan voor Kasparov met een voorsprong van 9,5-4,5 toch geen sprake van zijn. Psycho-babbelaars veronderstelden dat de gebeurtennissen in Moskou hem teveel aangegrepen hadden om nog te kunnen winnen. Nu alles daar weer op orde is, zouden we volgende week weer winstpartijen kunnen verwachten. We zullen zien.

Een week geleden sprak ik mijn verlangen uit naar een moeilijk eindspel, de belegering van een zwakke pion en de exploitatie van een meerderheid op de damevleugel. Precies dat kregen we te zien in respectievelijk de 12de, 13de en 14de partij. Nu verlangen we weer naar het woeste gehak van het begin van de match. Oninteressant waren de partijen niet, maar de kritieke fase van de twaalfde, waarin Kasparov een stuk offerde voor drie pionnen, was al bekend uit een publicatie van de Amerikaanse grootmeester Shamkovich, de dertiende was steeds vrijwel in evenwicht en de veertiende werd op het hoogtepunt gestaakt. Klagen zou ongepast zijn. Er is in Londen tot nu toe ongewoon veel moois vertoond.

Wat het buitengebeuren betreft kan nog gemeld worden dat Short zich maandag uren met advocaten heeft onderhouden om de mogelijkheid te bespreken The Sunday Times een proces aan te doen. Daarin stond zondag een artikel waarin Shorts vriend Dominic Lawson beledigd werd en Short zelf als een geboren verliezer werd beschreven, iemand als de ski-springer Eddy the Eagle, die altijd omvalt. Het zou wel pikant zijn. The Sunday Times behoort tot het krantenimperium van Rupert Murdoch, net als The Times, de sponsor van de match. Short zou tegen zijn eigen sponsor procederen. Echt een manier om geldschieters aan te trekken voor zijn Professional Chess Association. Ik denk niet dat we er nog veel over zullen horen.

Dit is de stand na de 33ste zet van wit in de veertiende partij van donderdag. Wit Short-zwart Kasparov. Wits laatste zet was 33. Dc6-d5. Het eerdere spel van Kasparov werd door velen scherp bekritiseerd, maar ik geloof niet dat het echt zo slecht met hem gesteld is. Zelfs het eindspel na 33...e3 34. Dxe6 Txe6 35. Tc1 (om Kf1 te kunnen spelen) Te5 lijkt redelijk speelbaar voor zwart. Hij deed 33...De6-g6 en na afloop bleken zowel Short als Kasparov van mening dat wit nu met 34. c5 had kunnen winnen.

Is dat waar? De stelling is bijzonder scherp en ingewikkeld. In de Volkskrant van gisteren geeft Ligterink een mooie variant: 34. c5 f4 35. c6 f3 36. g4 Pf6 37. Df5 Df7 38. d7 Dxa2 39. dxe8D+ Pxe8 40. Df8+ Kh7 41. Df5+ en remise door eeuwig schaak. Als die variant klopt was er geen winst voor Short, maar Ligterink kan kennelijk niet geloven dat hij het beter zou hebben gezien dan Short en Kasparov samen en schrijft dat wit ongetwijfeld beter kan spelen. Maar hoe? Ik zie het niet.

Short speelde 34. Dd5-d2 wat in ieder geval slecht was, want nu wordt wit geheel in het defensief gedrukt. 34...Te8-e5 35. Dd2-e3 Dg6-e6 36. Td1-c1 Te5-c5 37. Tc1-c2 Kh8-g8 38. a2-a4 Kg8-f7 39. De3-f2 e4-e3 en hier bood Kasparov remise aan. Wonderlijk. De stelling lijkt me strategisch verloren voor wit. Hij kan zich nauwelijks roeren en het is niet te zien hoe zijn Lc7 nog ooit aan het spel mee zal kunnen doen. Met een beetje zorgvuldigheid moet zwart hem met zijn koningsvleugelpionnen onder de voet kunnen lopen.