John Major maant zijn partij ruzies bij te leggen

BLACKPOOL, 9 OKT. De Britse premier John Major heeft de Britse Conservatieve Partij gisteren opgeroepen haar “familieruzies” bij te leggen en zich achter haar leider te herenigen, omdat zij anders de komende verkiezingen gaat verliezen.

In zijn langste toespraak ooit als Conservatief leider beloofde de premier partij en volk een terugkeer naar de waarden en normen van weleer: met het gezin als hoeksteen van de samenleving en orde en gezag als norm.

Aan het einde van een conferentieweek die gericht was op het herstel van eenheid in de partij en in Majors kabinet zelf, maar die overschaduwd werd door Margaret Thatchers vernietigende kritiek op haar opvolger en ex-kabinetscollega's, slaagde Major erin geestig, overtuigend en zelfs met geloofwaardige passie te herinneren aan de “essentiële waarden” die de kibbelende vleugels van zijn partij met elkaar gemeen hebben.

In een samenspraak met de als altijd feestelijk gemutste zaal veegde hij de vloer aan met de erfenis van de permissive society van de jaren zestig en zeventig. Er moest, zei hij, een eind komen aan het “kleineren van datgene waarin wij allemaal geloven”. “Gezond verstand” dicteert volgens Major dat zaken van nu af aan moeten veranderen. Kinderen moeten weer ouderwets leren schrijven en rekenen op school, beleefdheid en discipline moeten niet langer belachelijk worden gemaakt en de individuele burger moet zijn verantwoordelijkheid niet langer afschuiven op anderen en op de staat. De premier herhaalde de belofte dat misdaad strenger zal worden aangepakt met de toelichting: misdadigers horen in de gevangenis, ook al is er een tekort aan cellen.

Na alle lekken over bastards, devils en nutters - uitdrukkingen die de premier in onbewaakte momenten over kabinetscollega's en ex-ministers heeft gebruikt - beet Major aan het begin van zijn rede meteen door de zure appel heen. Hij noemde zijn kabinet “een eersteklas ploeg” en zei dat hij (anders dan Thatcher en anderen uit haar hofhouding) zelf nog niet lang niet aan het schrijven van memoires toe is.

De premier maande zijn collega's in kabinet en parlement dat verschillen van mening privé met hem als leider dienen te worden opgelost en niet via vraaggesprekken in de media wereldkundig moeten worden gemaakt. Hij waarschuwde ook dat principieel juiste, maar onplezierige beslissingen - zoals de komende ronde van bezuinigingen - door dissidenten in het openbaar gesteund moeten worden. De oproep tot loyaliteit werd, althans uit de zaal, beloond met gezang (he's a jolly good fellow) en het heffen van een portret van Winston Churchill. De reactie in het land zal pas blijken bij hervatting van het parlementaire jaar, volgende week.