Hoogterecord ING, spanning rond beursgang PTT stijgt; Staat verkoopt miljardenbelangen

AMSTERDAM, 9 OKT. Miljardentransacties van de Nederlandse overheid waren deze week het belangrijkste nieuws in financieel Amsterdam. De Staat verkocht een 7 procentsbelang in ING Groep voor 1,265 miljard gulden aan het pensioenfonds PGGM. Daarnaast loopt volgens betrokkenen de bancaire stoelendans rond de beursgang van Koninklijke PTT Nederland tegen het einde: er zijn nog drie kandidaten over.

Aan de grootste beursgang die Nederland ooit meemaakte zijn voor het bankensyndicaat dat de emissie verzorgt vele tientallen miljoenen te verdienen. De gedoodverfde syndicaatsleider is ABN Amro, de vraag is óf en welke buitenlandse bank een positie krijgt naast de grootste bank van Nederland.

De Staat leed deze week ook een fors boekverlies. De koers van het staalconcern Hoogovens, waarin de overheid een belang van 12,3 procent heeft, kelderde. Hoogovens, dat eerder dit jaar nog een hoogste koers bereikte van 51,80 gulden, is nu bijna tien gulden in koers gedaald. Op de Amsterdamse effectenbeurs varieerden de geruchten van een forse aandelenemissie tot een dreigende surséance van Hoogovens. Om de ondergang van één van de belangrijkste Nederlandse basisindustrieën te vermijden zal de overheid wellicht diep in de buidel moeten tasten. Het is immers moeilijk concurreren met Zuideuropese staalfabrikanten die wél op staatssteun mogen rekenen.

Kenmerk van deze omvangrijke financiële transacties is dat de burger er direct bitter weinig van terug ziet. De opbrengst van de staatsdeelnemingen, die toch ook een beetje van de belastingbetalende burger zijn, wordt niet gebruikt om de lasten van die zelfde burger te verlichten. Een leuk cadeautje, in de vorm van tien aandeeltjes PTT, belastingvrij, is er al helemaal niet bij.

Financiën liet gisteren in een persbericht weten dat de opbrengst van het ING-belang “geen meevaller” is. De opbrengst zal bijdragen aan de eerder afgesproken "taakstellingen' voor 1993 en volgende jaren. Ook de opbrengst van naar schatting 4 tot 5 miljard gulden van de eerste tranche PTT-aandelen is alvast 'ingeboekt' door de politici: het bedrag is bestemd voor het terugdringen van het financieringstekort en voor investeringen in de infrastructuur.

Een van de doelstellingen van de stichting Amsterdam Financieel Centrum, waaraan de overheid meebetaalt, is het particuliere aandelenbezit in Nederland te verbreden. Diezelfde overheid voert wat betreft de staatdeelnemingen een geheel ander beleid. Steeds meer voormalige staatsaandelen belanden in de handen van pensioenfondsen. Het ING-belang werd verkocht aan het PGGM. Het pensioenfonds voor de gezondheidszorg kon meteen een forse winst in boeken aantekenen, want de koers van ING sloot gisteren op een nieuw record aller tijden van 77,90 gulden.

Ook de PTT-beursgang zal voornamelijk een "institutionele' aangelegenheid zijn. Waarschijnlijk zullen Amerikaanse en Britse pensioenfondsen een groot deel van de PTT-aandelen kunnen kopen, omdat de Nederlandse markt te klein zou zijn om het leeuwedeel van de aandelen te absorberen. Ook bij de overname het staatsbelang in Fokker door Daimler-Benz toonde de Staat weinig interesse voor het lot van de particuliere aandeelhouders Fokker.

Overigens heeft de Staat nog een belang in een bonte stoet van 44 bedrijven. Winstgevend over het boekjaar 1992 waren ondermeer vuilverwerker VAM, een luchtvaartterrein op Texel en de nucleaire opwerkingsfabriek UCN. Verliesgevend waren ondermeer de KLM, het Nederlands Congresgebouw, de Nederlandse Spoorwegen, Hoogovens en de Centrale Organisatie voor Radio-actief afval.

    • Paul Wessels