Grootverbruikers krijgen toegang tot energieleidingen

ROTTERDAM, 9 OKT. De macht van energiebedrijven met een monopoliepositie in de EG wordt binnenkort ingeperkt. Industriële grootverbruikers van aardgas en elektriciteit in de EG krijgen meer mogelijkheden om ook buiten de eigen lidstaat voordelige contracten voor energielevering af te sluiten.

Als ze door in het buitenland te "winkelen' goedkopere stroom of gas aan kunnen kopen, zijn de energiemaatschappijen die leidingen beheren, zoals in Nederland de Gasunie en de Samenwerkende Elektriciteits Produktiebedrijven (SEP), gehouden om de energie naar de afnemer te transporteren. Dat blijkt uit wijzigingsvoorstellen die de Energiecommissie in het Europese Parlement gisteren in Brussel heeft aanvaard, op de richtlijn van de Europese Commissie over liberalisering van de interne energiemarkt.

Over de toegang tot de leidingnetten en een redelijk tarief voor het transport moeten onderhandelingen worden gevoerd met de leidingbeheerder om tot “vrijwillige handelsovereenkomsten” te komen, aldus een gisteren aanvaard amendement van de Belg C. Desama. Wordt in die onderhandelingen geen overeenstemming bereikt, dan kan de desbetreffende lidstaat of een bevoegde instantie een verplichting tot transport opleggen, althans “wanneer duidelijk misbruik van een dominante marktpositie wordt gemaakt en als het een leveringscontract met een langere looptijd betreft”.

De leidingbeheerders zijn verplicht hun boekhouding over te leggen aan de controlerende instantie. Die gaat na of de tarieven van maatschappijen redelijk zijn en niet leiden tot discriminatie tussen categorieën afnemers. Gisteren werd ook een amendement van het Nederlandse, liberale parlementslid Jessica Larive aanvaard, dat in de richtlijn het beginsel van marktprijzen voor aardgas vastlegt.

Over de Europese richtlijn is al enkele jaren een strijd gaande tussen de Commissie in Brussel, de grote energiemaatschappijen en een aantal lidstaten, waaronder Nederland. De controverse spitste zich toe op toegang van "vreemde' afnemers tot de leidingnetten, ofwel Third party access (TPA). Rapporteur Desama heeft nu een compromis geformuleerd dat neerkomt op een vorm van TPA die in onderhandelingen tot stand komt. Verder is de controle niet meer aan de EG opgedragen, maar aan de lidstaten zelf.

Een woordvoerder van de Gasunie zei gisteren dat “met deze vorm van TPA op basis van marktprijzen wel valt te leven”. “We krijgen meer onderhandelingen, met meer partijen, maar de nieuwe situatie ligt niet zo ver van wat nu al mogelijk is.” Maar Gasunie blijft ernstig bezwaar maken tegen de controle van haar gegevens. “Dat is onveranderd vervelend, het leidt tot steeds meer bemoeizucht”, aldus de woordvoerder.