Zieken sneller ontslagen door nieuwe WAO

DEN HAAG, 8 OKT. Het gevaar dreigt dat de nieuwe WAO-wet zal belemmeren dat arbeidsongeschikten aan het werk blijven, in plaats van dat te stimuleren.

Een verandering in de methode om de uitkering te berekenen maakt het namelijk voor een werkgever minder aantrekkelijk om iemand in deeltijd in dienst te houden met een gedeeltelijke WAO-uitkering. Dit heeft de vaste Tweede-Kamercommissie voor sociale zaken dinsdag vernomen van een groep arbeidsdeskundigen van de Gemeenschappelijke Medische Dienst (GMD) uit Arnhem. Alle politieke partijen vinden dat die uitkomst in strijd is met de geest van de wet. Staatssecretaris Wallage (sociale zaken) wacht het overleg met de Kamer af.

De GMD beoordeelt iemand die gedeeltelijk arbeidsongeschikt wordt op zijnresterende "verdiencapaciteit'. Het verschil met zijn loon bepaalt dan de hoogte van de WAO-uitkering. Volgens een concept-schattingsbesluit dat het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid op 16 juli opstelde, is de praktijk vanaf 1 augustus jongstleden op enkele punten gewijzigd.

Zo moet voor het bepalen van de resterende verdiencapaciteit niet meer worden gekeken naar het gemiddelde loon dat betrokkene in theorie zou kunnen verdienen, maar naar het maximale loon. J. Mostert van de GMD-Arnhem, één van de arbeidsdeskundigen die zich tot de Kamercommissie richtte, geeft een voorbeeld: “Een timmerman met rugklachten die 3.400 gulden per maand verdient en in het oude systeem een resterende verdiencapaciteit van 2.600 gulden had, komt nu uit op 3.000 gulden. Het verlies aan verdiencapaciteit bedraagt dan minder dan 15 procent, zodat hij geen WAO-uitkering krijgt.”

Als de timmerman wel in de WAO komt, dreigt voor zijn werkgever een boete. Die kan dat voorkomen door hem tegen een sterk verlaagd loon in dienst te houden, waarbij een gedeeltelijke WAO-uitkering voor de werknemer de pijn verzacht. Nu hij volgens het concept-schattingsbesluit niet meer in de WAO komt, ziet de werkgever van die mogelijkheid af. Betrokkene wordt dan ontslagen en komt via de WW in de bijstand terecht. De werkgever krijgt dan geen boete.

Mostert: “In de oude situatie kon iemand een half jaar wat anders doen zodat hij daarna weer volledig aan de slag kon gaan. In de nieuwe situatie is dat onmogelijk. Dat kan toch niet de bedoeling van de nieuwe wet zijn.” Tijdens het overleg met de Kamercommissie bleek dat alle partijen gevoelig waren voor de argumenten van de GMD-Arnhem.

“Van de VVD tot GroenLinks, en alles wat daar tussen zit, was van mening dat dit niet kon,” aldus het Tweede-Kamerlid F. Leijnse (PvdA). De commissieleden van het CDA en de VVD waren vanmorgen niet bereikbaar. Overigens is het concept-schattingsbesluit, dat nog naar de Kamer gestuurd wordt, tot stand gekomen na overleg tussen het ministerie en, onder meer, de GMD.

Staatssecretaris Wallage van sociale zaken en werkgelegenheid liet vanmorgen weten dat de nieuwe WAO meer dan voorheen kijkt naar wat mensen nog wel kunnen, in plaats van wat zij niet meer kunnen. Wallage: “Dat heeft dus ook gevolgen voor de schatting van de mate van arbeidsongeschiktheid, dat mag geen verbazing wekken.” Volgens Wallage treedt het ontwerp-besluit pas in werking nadat de Tweede Kamer een oordeel heeft gegeven. Hij erkent echter desgevraagd dat het ontwerp-besluit voor nieuwe gevallen al toegepast wordt.