Philip Kerr

Philip Kerr: Dead Meat. Uitg. Chatto & Windus, 243 blz. Prijs ƒ 53,80.

In het Rusland van na de coup van augustus 1991 zijn zelfs de kapotte gloeilampen schaars; mensen nemen ze mee naar hun werk om ze daar stiekem te verwisselen voor goede lampen. De Engelse thrillerschrijver Philip Kerr (door Granta onlangs verkozen tot Veelbelovende Jonge Engelse Schrijver) verwerkt dit soort details met sardonisch plezier in Dead Meat, een politieroman die zich geheel in het ontredderde Sint Petersburg afspeelt. Een uit Moskou afkomstige, naamloze opsporingsambtenaar voegt zich daar bij het team van rechercheur Grushko, ogenschijnlijk om te leren hoe in de stad de Russische mafia bestreden wordt (de echte reden wordt pas na verloop van tijd duidelijk). Hij kan direct aan de slag, want na een brandbomaanslag op een restaurant, wordt een befaamde onderzoeksjournalist vermoord aangetroffen. Vervolgens worden Grushko en zijn mannen geconfronteerd met een heuse bendeoorlog, waarbij behalve iedere regionale bevolkingsgroep ook nog eens de staat zelf betrokken lijkt.

Kerr is trots op de uitgebreide research die hij aan zijn boeken vooraf laat gaan en ook in Dead Meat, waarin geen Engelsman voorkomt, wordt een ontzagwekkende kennis van de Russische werkelijkheid geëtaleerd. De geloofwaardige, realistische intrige heeft godzijdank niets meer met spionnen te maken, en slechts heel zijdelings met de KGB. Het volledig verkrampte, door schaarste en onderwereldpraktijken geteisterde dagelijkse leven in "Peter' wordt door Kerr met zijn gebruikelijke bravoure neergezet; in Kerrs Sint Petersburg leeft iedereen wanhopig van moment tot moment. Rechercheur Grushko vertelt tussen alle schietpartijen door hoe hij eens een ondergedoken buitenlander herkende enkel en alleen omdat hij op straat liep met een glimlach op zijn gezicht; dat kon nooit een Rus zijn.

Toch lijkt al die feitenkennis Kerrs personages behoorlijk in de weg zitten. De verteller, Grushko en de overige politiemannen, hun familieleden en de mafiosi: echt indruk maken ze niet, veel moeilijke namen, weinig gezichten. Dat komt ook omdat Kerrs Russische policier oorspronkelijk vermoedelijk als televisiescenario is geschreven. Veel scènes doen opvallend filmisch aan, maar als proza missen ze een dimensie. De climax, waarbij de mafia met veel opwindende actie wordt afgestraft, maakt op papier vooral een verwarde indruk.

    • Dennis de Hoop