Loyaliteitsbetuigingen voor Major

BLACKPOOL, 8 OKT. De Britse premier John Major kan vanmiddag bij zijn toespraak tot de Conservatieve partijconferentie in Blackpool, waarin hij naar verwachting zal oproepen tot beëindiging van de interne strijd, optimisme putten uit de loyaliteitsbetuigingen van de belangrijkste kandidaat voor zijn baan: minister van financiën Kenneth Clarke. Daarbij weet de impopulairste Conservatieve leider ooit dat althans de zaal met partijaanhangers in Blackpool hem prefereert boven zijn voorgangster Lady Thatcher.

Dat bleek gisteren, toen de opzettelijke gok van de partijleiding om Major na Thatcher te laten opkomen op het podium, winst opleverde. Het applaus voor Thatcher, de spelbederfster van de week met haar uitgelekte memoires, was stormachtig maar niet algemeen. Dat voor Major was voetstampend, luider en allen omvattend.

Kenneth Clarke, de gedoodverfde troonopvolger mocht Major door zijn partij gedumpt worden, zette gisteren de kroon op de loyaliteitsbetuigingen die andere ministers uit Majors kabinet deze hele week vanaf het podium hebben geuit. “Elke vijand van de Prime Minister is een vijand van mij. Elke vijand van de Prime Minister is een vijand van de Conservatieve Partij”, zo zei Clarke. De populistische minister van financiën hield zijn toespraak met opzet andante, maar wordt verondersteld om Major vanmiddag fortissimo uit zijn cruciale rede tevoorschijn te laten komen.

Clarke maakte duidelijk dat hij niet van plan is af te stappen van het voornemen om btw te gaan heffen op brandstof voor huiselijk gebruik. Tactisch manoeuvreren van de congresleiding hield de rebellie (95 procent van de Britse bevolking is tegen) over dat voornemen in de zaal binnen de perken. Maar Conservatieve Lagerhuisleden, van links tot rechts, voorspellen nog steeds dat de belastingverhoging voor John Major kan gaan doen wat de poll tax voor Margaret Thatcher deed: een volksopstand uitlokken, die èn Major èn de partij de kop gaat kosten.

De andere sterke man uit Majors kabinet, minister van handel en industrie Michael Heseltine, maakte gisteren zijn entree op de conferentie, maar sprak niet. Er wordt gespeculeerd dat de minister na een hartaanval zijn baan op medisch advies zal moeten neerleggen, waardoor Major in december zijn kabinet opnieuw zou moeten herschikken. De rechtervleugel in de partij, die de afgelopen week met succes de agenda bepaalde, hoopt dat de politieke samenstelling van zo'n kabinet dan in haar voordeel zal uitpakken: terug naar de waarden van de jaren-Thatcher.