Geestdrift en scepsis over nieuwe metrolijn

De Amsterdamse raad bepaalde gisteren dat in de binnenstad slechts één halte komt op de snelle metroverbinding tussen Amsterdam-Noord, het centrum en Schiphol. Openbaar-vervoeradepten zijn nog niet enthousiast voor de nieuwe lijn.

AMSTERDAM, 8 OKT. De ruggegraat van Amsterdam. Zo wordt de nieuwe Noord-Zuidlijn genoemd in de wervende gemeentefolder. Als hij niet wordt aangelegd, zo voorspelt de folder, zal de binnenstad over een paar jaar volledig dichtslibben. De nieuwe lijn is “geen luxe, maar pure noodzaak”. Eind 1995 hoopt het Amsterdamse Gemeente Vervoer Bedrijf (GVB) te kunnen beginnen met de aanleg. In 2005 moeten de eerste passagiers kunnen instappen.

Alleen, de benodigde 1,6 miljard gulden is nog niet binnen. Bij de presentatie van de Miljoenennota bleek dat het ministerie van verkeer en waterstaat tot 2003 een bedrag van ongeveer een miljard beschikbaar stelt. Dat is dus 600 miljoen gulden te weinig. Volgens de projectleider van de Noord-Zuidlijn, A. Klinkert, is dat een probleem. “Met dat geld komt de Noord-Zuidlijn niet verder dan station Zuid/WTC. Maar die lijn is ook prima te exploiteren hoor.”

Volgens het GVB zullen in 2010 bijna vijftigduizend passagiers op het traject tussen Amsterdam-Noord en station Zuid/WTC reizen. Ruim een derde van hen komt uit de richtingen Hoofddorp, Oostzaan, Uithoorn en Purmerend. Hier is het enthousiasme voor de lijn niet bij iedereen even groot. Zo is de gemeenteraad van Purmerend unaniem tegen. “Wij zijn tevreden met de huidige busverbinding”, zegt B. van der Meulen, chef van de afdeling verkeer en vervoer van Purmerend. “Als het Rijk zoveel geld in de Noord-Zuidlijn steekt, blijft er natuurlijk weinig over voor ons busnet. Dat is erg jammer, want nu haalt de bus de mensen op voor hun deur.”

Ook vanuit de nieuw aan te leggen woonwijk Nieuw Oost, de IJ-oevers en Schiphol moeten de passagiers toestromen. Maar de aanleg van Nieuw Oost is op dit moment onzeker. Met het bouwen van kantoren langs de IJ-oevers wordt zeker nog tot het jaar 2000 gewacht. Ook de uitbreiding van Schiphol is lang niet definitief. Klinkert ziet geen problemen: “We hebben in alle rekenmodellen het minimumpakket genomen.”

Een belangrijk argument voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn is volgens Klinkert het terugdringen van het autoverkeer. Berekeningen van de GVB voorspellen dat tweeduizend automobilisten zullen kiezen voor vervoer met de nieuwe lijn. Het Amsterdamse Platform Binnenstad Autovrij twijfelt aan dat getal. “Slechts twintig procent van de mensen dat komt winkelen in de binnenstad is met de auto”, zegt W. Duyvedak van het platform. “Het aantal automobilisten wordt altijd overschat.”

De Noord-Zuidlijn zorgt voor een directe verbinding tussen Schiphol en de Amsterdamse binnenstad. Volgens Rover, de belangenorganistie van reizigers van het openbaar vervoer, is dat overbodig. “Met de huidige verbinding is niks mis”, aldus bestuurslid M. Versteeg. Treinreizigers uit Amsterdam-Zuid pakken op station RAI de trein naar Schiphol. Reizigers uit de Zaanstreek stappen op station Sloterdijk op. De trein tussen Schiphol en Centraal Station gaat vijf keer per uur en doet er twintig minuten over. “Prima toch”, zegt Versteeg. Het kan beter, vindt Klinkert: “De zakenman die op Schiphol landt, moet binnen een kwartier op het Museumplein kunnen staan.”

De komst van de nieuwe metrolijn heeft consequenties voor het bestaande tramnet. De Noord-Zuidlijn loopt bijvoorbeeld parallel met tramlijn 5. Klinkert: “De Noord-Zuidlijn neemt tachtig procent van de reizigers van lijn 5 over. Het is de vraag of die dan nog moet blijven rijden. Dat geldt voor nog een aantal lijnen.”

Als er tramlijnen worden opgeheven, is dat volgens Rover een ramp. “Voor stadsverkeer is de Noord-Zuidlijn volkomen ongeschikt. De lijn heeft ontzettend weinig haltes. Dat betekent voor sommige reizigers alleen maar tijdverlies in plaats van tijdwinst”, aldus de woordvoerder van Rover. Om reizigers naar de haltes van de nieuwe metrolijn te brengen, is een goed functionerend tramnet noodzakelijk. De meeste passagiers wonen nu eenmaal niet vlakbij een metrostation. Klinkert: “We hebben nog niet berekend wat voor consequenties de Noord-Zuidlijn op het bestaande tramnet heeft”, aldus Klinkert.

    • Monique Snoeijen