Verkeerde eind

“We leven in een roerige wereld waarin prachtige verworvenheden en eerbiedwaardige instellingen ineens kwetsbaar of overleefd blijken”, begint de “verkorte versie” van het concept-verkiezingsprogramma van de PvdA. “En we weten het. Ook in Nederland is in brede kring twijfel gerezen over de vraag of we met z'n allen wel verstandig bezig zijn.”

Wat u zegt.

Neem nu het Toiletonderzoek '93 in het aan “facilitaire dienstverlening” gewijde vakblad Service Management. Eens per jaar brengen redacteuren en medewerkers van dit blad voor de schoonmaaksector een heimelijk bezoek aan zo'n 150 openbare dames- en herentoiletten in dit land, gewapend met een meetinstrumentje voor bacteriën en een opschrijfboekje om de visuele indrukken in op te tekenen. Doorgaans stellen ze vast dat ongeveer een derde voldoende hygiënisch is. Tweederde dus niet. En met passende dramatiek citeert hoofdredacteur Dick van Zomeren in zijn blad dan de gruwelijkste details. Dit jaar bijvoorbeeld over de toiletten in een ziekenhuis te Zwolle: “Zeer onhygiënisch, smeer overal, achterstallig onderhoud. Urinelucht komt je tegemoet.” Of over de wc in een restaurant: “Wastafel niet schoon. In toilet wc-rolletjes over de vloer en vies maandverband.” Of over de voorziening in een warenhuis: “Ruikt ronduit rot! Afvalemmer loopt over. Niet erg fris.”

Elk jaar levert het onderzoek een deprimerend relaas op. Maar ditmaal bevestigt het bovendien de vraag of we met z'n allen wel verstandig bezig zijn. Wat doet de gemiddelde openbaar-toiletbezoeker immers om zich tegen de gesignaleerde bacterieën te wapenen? Hij of zij tracht zoveel mogelijk het zitvlakcontact met de wc-bril te vermijden. En wat meldt nu Van Zomeren? Van alle “contactvlakken” in het openbaar toilet is de bril lang niet het meest verontreinigd. Veel smeriger blijkt doorgaans de knop van de kraan te zijn, die de meesten van ons tot dusver onbekommerd hebben vastgegrepen. Op de tweede plaats eindigt qua viezigheid de spoelknop en pas daarna komt het zitvlak, nog gevolgd door de knop van de deur.

Met andere woorden: we hebben het altijd bij het verkeerde eind gehad. We leven in een roerige wereld.