Verbazing over succes Schwerpunkt; Nedervlamingen lezen Duits publiek voor

FRANKFURT, 7 OKT. “Waarom is dit Schwerpunkt zo'n succes?” vragen Duitse journalisten aan Nederlandse uitgevers en schrijvers op de 45ste Frankfurter Buchmesse, waar Nederland en Vlaanderen speciaal in de belangstelling staan. Niet zelden kijkt de ondervraagde een tikje glazig. Is het werkelijk zo'n succes? Nu al?

Een feit is dat de belangstelling van vooral de Duitse media overweldigend is. In het gedeelte van Hal 4 waar de Nederlandse uitgevers staan, struikelt men over de televisieploegen en in elke tas lijkt een microfoon schuil te gaan. Cees Nooteboom of Hugo Claus zie je niet anders dan gevolgd door een camera voorbijkomen en de bijlagen van Duitse kranten bespreken zoveel mogelijk Nederlandse boeken.

Voor wie over de beurs wandelt is het Schwerpunkt buiten het Nederlandse hoekje niet zo opvallend aanwezig. Engelse en Franse uitgevers pronken niet met hun Nederlandse en Vlaamse auteurs. Alleen bij uitgeverij Seuil hangen twee flinke affiches: eentje met Hella Haasse erop en En la forêt de longue attente (Het woud der verwachtingen) en een waarop beloofd wordt dat men volgend jaar Hoffmans Honger van Leon de Winter in het Frans zal kunnen lezen. Iets kleiner zijn titels van F. Springer en Etty Hillesum afgedrukt.

Ook in de Duitse hal wemelt het niet van Nederlandse romans, al staat er wel een teleurgestelde camera bij uitgeverij Hanser die had gehoopt Herr Mulisch hier aan te treffen. Het is lang niet zoals toen Italië bij voorbeeld Schwerpunkt was. Toen showde elke uitgever, hoe klein ook, zijn vertalingen, toen leek iedereen Italiaans te spreken en geregeld spaghetti te eten met Italiaanse auteurs.

Dat kan nu natuurlijk ook niet zo zijn, want al begint de Nederlandstalige literatuur in Duitsland zo langzamerhand een plaatsje te veroveren, het is nog bepaald niet zo dat er een royaal overzicht bestaat van wat die literatuur zoal te bieden heeft. Wel merkten Nederlandse uitgevers dat de belangstelling uit het buitenland veel groter is dan andere jaren. Uitgeverij De Bezige Bij kon bij voorbeeld trots affiches ophangen waarop te lezen staat dat zowel Mulisch' De ontdekking van de hemel als Claus' Het verdriet van België door Penguin uitgebracht zullen worden.

Zulke dingen zijn natuurlijk al voor de beurs bekend, de echte resultaten van deze dagen zullen pas erna blijken. Nu worden buitenlandse uitgevers vooral opgewarmd voor de Nedervlaamse literatuur, bij voorbeeld door het "Literaturfest Ebene Erhebungen' dat zich gisteravond afspeelde. Onderbroken door muziek (Candy Dulfer) en grap (Hans Liberg) lazen vijftien Nederlandse en Vlaamse auteurs in een bomvolle Alte Oper gedichten en prozafragmenten voor.

Het publiek, dat beslist niet alleen uit Nederlanders bestond zoals van tevoren gevreesd werd, reageerde over het algemeen enthousiast en liet zich niet bedrukken door het opvallend hoge aantal sterfbedden en overleden vaders in de voorgelezen gedichten. Elke dichter en schrijver werd kort ingeleid door de criticus Martin Lüdke, het voorlezen was keurig getimed en wie geen Duits sprak las zijn gedichten in het Nederlands, op de achterwand werd dan de Duitse vertaling geprojecteerd. Als die tenminste niet pas halverwege het gedicht gevonden werd of per ongeluk ondersteboven verscheen. Het programma duurde van acht tot elf, na de pauze kon men in kleine zaaltjes nog weer diverse auteurs horen praten of voorlezen en daar bleef, tot verbazing van veel Nederlanders, tot half een belangstelling voor.

    • Marjoleine de Vos