100.000 banen weg in luchtvaart EG

BRUSSEL, 7 OKT. Bij de Europese vliegtuigfabrikanten en luchtvaartmaatschappijen zullen de komende tijd naar schatting zo'n 100.000 van de in totaal 750.000 banen verdwijnen. Om de sanering van de luchtvaartindustrie goed te laten verlopen, zou een speciaal EG-fonds in het leven moeten worden geroepen voor de sociale begeleiding van overtollig personeel.

De Belgische liberale politicus Herman Decroo heeft dat vanochtend desgevraagd verklaard. Hij loopt daarmee vooruit op een advies over het Europese luchtvaartbeleid dat een "Groep van wijze mannen' onder zijn voorzitterschap later dit najaar zal uitbrengen aan de Europese Commissie en aan EG-minister van transport.

Decroo zegt dat hij denkt aan een aanpak die min of meer is te vergelijken met de communautaire steun die wordt gegeven aan perifere gebieden in de EG en aan de staalindustrie. Brussel stelt geld beschikbaar voor de sociale opvang van ontslagen werknemers in de staalindustrie, op voorwaarde dat de staalondernemingen zelf "geloofwaardige' plannen op tafel leggen voor inkriming van de produktie.

De "Groep van wijze mannen' - waarin ook president-directeur Pieter Bouw van de KLM zitting heeft - heeft de afgelopen maand hoorzittingen gehouden, waar de belangrijkste vertegenwoordigers uit de luchtvaartindustrie hun ideeën konden ventileren om uit de huidige crisis te komen. Alle Westeuropese maatschappijen zijn in de rode cijfers geraakt, met uitzondering van British Airways dat dank zij ingrijpende saneringen in het verleden nog steeds winst maakt.

Decroo laat blijken dat hij weinig voelt voor protectionistische maatregelen of het terugschroeven van de doorgevoerde liberaliseringen in het EG-luchtvaartbeleid om de maatschappijen uit de moeilijkheden te halen. Veel "zuidelijke' luchtvaartmaatschappijen, zoals Air France en het noodlijdende Sabena, als ook de Belgische minister van vervoer, Guy Coëme, zoeken de oplossing in die richting.

Zo'n benadering is volgens Decroo “intellectueel zeer wel verdedigbaar”. Toch is hij er tegenstander van. “Interventionisme” en “protectionisme” om met name de Amerikaanse concurrentie van het lijf te houden, zal volgens hem leiden tot “een verkramping”. Veel maatschappijen staan nu alweer op de stoepen bij hun overheden voor nieuwe steunverlening. Daadoor dreigt volgens Decroo een ontwikkeling waarbij “de staten opnieuw de goedkope kapitaalverschaffers worden” voor de individuele luchtvaartmaatschappijen. Zo'n subsidiewedloop zal alleen maar leiden tot verdere verstoringen op de markt, aldus Decroo.

Beter is het volgens Decroo om gezamenlijk “door de zure appel van de vrije concurrentie heen te bijten”. De Europese maatschappijen moeten proberen hun kosten drastisch te verlagen. De goedkoopste Amerikaanse maatschappij, South Western, vliegt voor 7 cent per mijl. Maatschappijen als Delta Airlines en American United komen aan 9 cent per mijl. De Europese maatschappijen zit daar met een kostenniveau van 15 à 18 cent per mijl ver boven.

Hij voorspelt dat de luchtvaartmaatschappijen in toenemende mate samenwerkingsverbanden zullen aangaan, niet alleen in Europa zelf, maar evenzeer met maatschappijen in de VS. Alleen op die manier heeft de Europese luchtvaartindustrie toekomst, aldus Decroo. Als er niets gebeurt, zullen er volgens hem slechts 3 luchtvaartmaatschappijen in Europa overblijven. “Dat zullen dan alle 3 Amerikaanse zijn”.

    • Wim Brummelman