Uit een onderzoek dat verschillende departementen ...

Uit een onderzoek dat verschillende departementen onder aanvoering van Financiën hebben uitgevoerd blijkt dat de subsidies die het ministerie van landbouw de afgelopen jaren heeft verstrekt aan boeren niet effectief waren en soms zelfs overbodig. Met name subsidies op milieu-investeringen in de veehouderij zijn hun doel voorbijgeschoten. Door de omschakeling naar milieuvriendelijker bedrijfsmethoden te subsidiëren is het principe "de vervuiler betaalt' op de achtergrond geraakt. Het argument dat boeren investeringssubsidie nodig hebben omdat ze financieel niet draagkrachtig zijn, wordt van de hand gewezen; zestig procent van de boeren heeft voldoende geld om investeringen te bekostigen. Het Landbouwschap vindt dat sterk overdreven. De ambtenaren zetten ook vraagtekens bij de noodzaak tot investeringssubsidie in de veehouderij, vooral bedoeld voor stalaanpassing. Van de subsidie op de bouw van mestopslag is slechts beperkt gebruik gemaakt. Bovendien heeft de subsidie niet kunnen voorkomen dat de oppervlakte fosfaatverzadigde grond fors is gestegen. De subsidie op mestverwerking heeft evenmin vruchten afgeworpen.

In hun rapport doen de ambtenaren voorstellen om de hoeveelheid subsidie aanzienlijk terug te brengen. Ze menen dat besparingen mogelijk zijn van 100 miljoen tot 300 miljoen gulden. Bij een maximale bezuiniging resteert in 1996 nog een subsidiepot van 60 miljoen gulden. Minister Bukman voelt niets voor dat laatste. Hij wijst er op dat al een groot aantal wijzigingen is doorgevoerd. Daarbij zijn ook aanbevelingen uit het rapport meegenomen. De subsidie voor de landbouw is de afgelopen jaren al flink verlaagd. In 1992 had het ministerie 283 miljoen gulden uitgetrokken voor 1994, oplopend tot 375 miljoen in '96. In de begroting voor 1994 zijn die bedragen teruggebracht tot 211 respectievelijk 166 miljoen. Als de subsidiekraan nog verder wordt dichtgedraaid, is het milieu daarvan de dupe, meent het Landbouwschap.