Succesvolle senatoren

OOIT HAD DE Eerste Kamer een stoffig imago. Nu is het vooral de plek waar bewindslieden door het stof gaan.

De senaat heeft gisteren opnieuw successen toegevoegd aan zijn indrukwekkende lijst met overwinningen op het kabinet. Op straffe van verwerping van zijn totale voorstel heeft staatssecretaris Wallage van sociale zaken zijn Wet Voorzieningen Gehandicapten op het punt van de eigen bijdragen moeten aanpassen. Minister Alders (milieu) was even later aan de beurt. De meerderheid van de senaat blijft met hem van mening verschillen over de Wet Bodembescherming. Alders restte niet meer dan het vragen van een week bedenktijd.

De telkens terugkerende vraag bij botsingen tussen de Eerste Kamer en het kabinet is of de senatoren nu wel of niet hun boekje te buiten gaan. De klassieke taak van de Eerste Kamer is die van "schild tegen de waan van de dag'. Een taak die, zoals de laatste tijd zo vaak is gebleken, ruim kan worden opgevat. Centraal in de afweging van de Eerste Kamer dienen elementen te zijn als rechtmatigheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid. Factoren die in de Tweede Kamer "in de hitte van de strijd' nog wel eens in het gedrang willen komen. Een kamer van revisie kan dan veel schade voorkomen.

De controverse over de bodemsanering kan onder deze noemer worden geplaatst. Maar ging het bij de voorzieningen voor gehandicapten om zaken als rechtmatigheid of doelmatigheid, of was het bezwaar van de Kamer in essentie terug te voeren op een inkomenspolitieke kwestie? Was het een punt dat de Tweede Kamer over het hoofd had gezien, of heeft de Eerste Kamer het inkomensaspect gewoon zwaarder laten wegen? Elke senator zal zo zijn eigen interpretatie van de feiten hebben. En daarbij, de Eerste Kamer heeft het volste recht politieke bezwaren aan te tekenen. Het is slechts "gewoonte' dat de niet rechtstreeks gekozen volksvertegenwoordigers zich terughoudend zouden opstellen. Wel blijkt eens temeer de noodzaak van een nadere taakafbakening tussen Eerste en Tweede Kamer, waarbij de eindverantwoordelijkheid altijd bij de Tweede Kamer hoort te liggen. Tegelijk zijn de successen van de Eerste Kamer een signaal voor de Tweede Kamer. Want dat het tegenspel vanuit de senaat moet komen, geeft toch te denken.