Pleidooi bij de Navo; Rusland wil meer troepen aan zuidgrens

BRUSSEL, 6 OKT. Moskou wil terugkomen op de afspraken met de NAVO over vermindering van troepen en tanks aan de zuidgrens van Rusland.

Bij de NAVO wordt bevestigd dat Rusland sinds kort aandringt op herziening van het zogeheten CFE-verdrag uit bezorgdheid over de conflicten in de Kaukasus. Moskou wil binnen de afgesproken limiet een nieuwe verdeling van troepen en materieel over het eigen grondgebied.

In het vorig jaar in werking getreden CFE-verdrag zijn nauwkeurige limieten vastgelegd voor de verschillende militaire districten in Rusland. NAVO-diplomaten constateren dat de Russische eisen in het onstabiele politieke klimaat wel “aan urgentie hebben gewonnen”. Volgens een NAVO-bron hebben de bondgenoten ook de indruk dat het Russische militaire apparaat “nu een sterker stempel drukt” op het buitenlandse beleid van Moskou. “Kennelijk zijn er militaire kringen die zich onevenredig "gepakt' voelen door het verdrag”, aldus een diplomaat. Russische diplomaten spreken volgens deze bron sinds kort verontwaardigd over “de paar honderd tanks” waarmee het land militair “volstrekt ondervertegenwoordigd” zou zijn aan de zuidgrens. Tegelijk constateert men in het NAVO-hoofdkwartier dat Rusland niet de totale limieten van het CFE-akkoord wil veranderen, maar alleen een nieuwe verdeling van de toegestane sterkte op het eigen grondgebied wil. Als argument voert Moskou daarvoor de dreiging aan van de conflicten in Azerbajdzjan, Armenië, Ossetië en Georgië. Rusland vindt ook dat de districtenverdeling in het verdrag verouderd is. Het "Conventional Forces in Europe'-akkoord gaat nog uit van de militaire districten in de oude Sovjet-Unie. Die grenzen vallen niet samen met de landsgrenzen van de nieuwe zuidelijke staten. Rusland meent daardoor onrechtvaardig te zijn behandeld. Ook voert Moskou de huisvestingsproblemen van het Rode Leger aan. In het zuiden zouden nogal wat kazernes beschikbaar zijn, die noodgedwongen leeg komen te staan. De teruggetrokken troepen uit Oost-Europa zouden volgens Moskou daar heel goed ondergebracht kunnen worden.

Turkije en Noorwegen hebben destijds juist bedongen dat voor respectievelijk de Kausasus-regio en het Leningrad-district "flankregels' gelden met lagere sub-limieten. Deze twee NAVO-lidstaten vreesden dat Rusland precies in hun grensregio's de troepensterkte zou gaan opvoeren als het zich uit Oost-Europa ging terugtrekken.

Op het NAVO-hoofdkwartier wordt gezegd dat de Russen tamelijk vroeg zijn met hun wensen. De troepenlimieten voor de flanken van Rusland zullen pas gelden vanaf november 1995. Maar ook dan laat het CFE-verdrag nog mogelijkheden open om aan de wensen van Moskou tegemoet te komen. Zo bevat het verdrag clausules die "tijdelijke' overschrijdingen van de limieten toelaten. “Met enige flexibiliteit is er binnen het verdrag wel een oplossing te verzinnen”, aldus een betrokkene.

Het CFE-verdrag bindt de militaire sterkte van de voormalige Warschaupact-landen en de NAVO aan precieze maxima. Beide machtsblokken mogen beschikken over 20.000 tanks, 30.000 pantservoertuigen, 20.000 stuks artillerie, 6.800 gevechtsvliegtuigen en 2.000 helikopters. Daardoor moeten meer dan 100.000 tanks, vliegtuigen en kanonnen worden vernietigd. De landen van het voormalige Warschaupact moeten daarvoor 40 procent in sterkte achteruit, en de NAVO drie procent.