Planbureau: CDA en VVD moeten program bijstellen

DEN HAAG, 2 OKT. Het CDA en de VVD moeten de komende kabinetsperiode drie miljard gulden méér bezuinigen dan in hun concept-verkiezingsprogramma's is voorzien. Anders halen ze hun eigen doelstellingen niet. Dit werd gistermiddag bevestigd door directeur prof. G. Zalm van het Centraal Planbureau.

CDA en VVD streven beide naar een financieringstekort voor het Rijk van 2 procent van het bruto binnenlands produkt (BBP) in 1998. Toen zij in hun verkiezingsprogramma's berekenden wat daarvoor nodig was gingen ze uit van het “behoedzame scenario” dat het Planbureau in maart 1993 publiceerde. Sindsdien zijn de economische vooruitzichten echter verslechterd, met nadelige gevolgen voor het financieringstekort.

Het Planbureau voorzag in maart nog dat het financieringstekort van het Rijk in 1998 zou uitkomen op 2,3 procent van het bruto binnenlands produkt. Volgens de recente Miljoenennota 1994 is een uitkomst van 2,8 procent waarschijnlijker. Het verschil - 0,5 procent van het BBP - komt overeen met drie miljard gulden.

CDA-fractieleider Brinkman kondigde deze week in Doetinchem de eventuele noodzaak van extra bezuinigingen reeds aan. Ook de CDA-programmacommissie-Braks heeft al voor “tegenvallers” gewaarschuwd. Het CDA houdt vast aan de doelstelling van 2 procent. Dat betekent dat de komende jaren niet negen miljard moet worden bezuinigd, bovenop de ombuigingen die het huidige kabinet al op de rails heeft gezet, maar twaalf miljard.

Het concept-verkiezingsprogramma van de VVD voorziet op dit moment in 17 miljard gulden aan extra bezuinigingen in de collectieve sector, waarvan een deel bij het Rijk. Als de VVD zou vasthouden aan een financieringstekort van 2 procent in 1998, moet het bedrag aan extra bezuinigingen dus worden verhoogd tot 20 miljard.

Of de VVD zover gaat is niet zeker. “Het VVD-programma wordt gekenschetst als hard, maar de rekenmeesters van dit kabinet laten zien dat het nog niet hard genoeg is,” aldus een woordvoerder van de VVD-Tweede Kamerfractie, die het kabinet Lubbers/Kok verweet dat men het financieringstekort in 1993/1994 uit de hand laat lopen. Het tekort komt in 1994 ruim een half procent hoger uit dan volgens het regeerakkoord van 1989 is toegestaan.

Voor de PvdA hebben de nieuwe cijfers niet per se consequenties. In het concept-verkiezingsprogramma van de PvdA staat weliswaar eveneens als doelstelling een financieringstekort van 2 procent, maar die doelstelling hoeft van de PvdA niet reeds in 1998 te worden bereikt.