Gesprek over Russische crisis zonder resultaat

MOSKOU, 2 OKT. De onderhandelingen over een vreedzaam einde aan de politieke crisis in Rusland hebben gisteren niets opgeleverd, maar zij zouden vandaag worden voortgezet.

Dit hebben medewerkers van president Jeltsin gisteravond gezegd na afloop van uren durende besprekingen met vertegenwoordigers van het parlement.

In een vraaggesprek dat eerder op de dag op de televisie werd uitgezonden, beschuldigde president Jeltsin zijn tegenstanders in het Witte Huis van woordbreuk. Hij doelde op het niet neerleggen van de wapens, zoals dat in de nacht van donderdag op vrijdag wel was afgesproken tussen vertegenwoordigers van de president en van de parlementariërs. Nadat de regering gistermorgen zoals toegezegd de stroomvoorziening naar het Witte Huis weer liet aansluiten, wezen de naar schatting tweehonderd afgevaardigden die nog in het gebouw verblijven, het nachtelijke akkoord af. Zij eisen dat het parlement weer in ere wordt hersteld.

“Het is moeilijk nu nog met ze te onderhandelen”, zei Jeltsin. Hij wees op het risico van een gewapend conflict in het centrum van Moskou. “Gesprekken kunnen alleen beginnen als de wapens worden overgedragen.” Maar terwijl het interview werd uitgezonden, waren zijn medewerkers en tegenstanders met elkaar in gesprek onder leiding van bemiddelaar Aleksej II, de patriarch van de russisch-orthodoxe kerk.

Gisteravond laat zei vice-premier Sjoemeiko dat deze ontmoeting in het Danilov-klooster uiteindelijk niks heeft opgeleverd. Hij kondigde aan dat de elektriciteit naar het Witte Huis weer zou worden afgesloten. Maar Jeltsins kabinetschef en onderhandelaar Sergej Filatov zou vandaag de onderhandelaars van het parlement opnieuw ontmoeten.

Jeltsin ontbond het Russische parlement vorige week, nadat de machtsstrijd tussen hem en de afgevaardigden het landbestuur al meer dan een jaar had verlamd. Het parlement noemde de maatregel in strijd met de grondwet, benoemde vice-president Roetskoj in Jeltsins plaats en verschanste zich in zijn gebouw, het Witte Huis. Politie en leger houden het gebouw nog steeds hermetisch van de buitenwereld afgesloten.

Jeltsin verklaarde zich eergisteren bereid te onderhandelen, nadat uit Ruslands regio's en republieken verzet tegen zijn harde opstelling was gerezen. Maar hij wil alleen praten over het opheffen van de belegering van het Witte Huis, niet over het intrekken van zijn besluit het parlement te ontbinden.

Het parlement weigert beide zaken te scheiden. Voorzitter Roeslan Chasboelatov verkeerde gisteren voor het eerst sinds het begin van de crisis in een stemming die leek op een overwinningsroes. “De dictator Jeltsin beheerst het land buiten Moskou niet, Jeltsin heeft alleen de illusie van macht”, zo zei hij tegen journalisten. Chasboelatov waarschuwde buitenlandse regeringen tegen het maken van afspraken met de Russische president. “Geen door hem getekende overeenkomsten zullen worden nagekomen, want ze hebben geen wettelijke basis.”

"Waarnemend-president' Roetskoj zei dat de verdedigers van het parlementsgebouw zouden overwegen hun wapens in te leveren als de polite- en legermacht die het gebouw omsingeld houdt, zou vertrekken. “Ze proberen met ons te onderhandelen alsof wij een soort misdadigers zijn. Maar het is andersom.” Maandag loopt het ultimatum af dat Jeltsin aan zijn tegenstanders heeft gesteld: het gebouw ontruimen of anders de “ernstige gevolgen” aanvaarden.

    • Hans Nijenhuis