Vleesbedrijf zet tegenoffensief in

ALMELO, 1 OKT. Aldo van der Laan, directeur van het deze weken in opspraak geraakte vleesverwerkingsconcern Meatpoint in Almelo heeft er genoeg van. De beschuldigingen over fraude met exportsubsidies door de Algemene Inspectie Dienst - die vorige week leidden tot het arrest van Van der Laan en zijn financieel directeur - zitten hem al danig dwars. Maar de uitspraken van de Heerlense privé-detective Ben Zuidema dat Van der Laan onderdeel uitmaakt van de georganiseerde misdaad en verantwoordelijk zou zijn voor de normvervaging in de vlees-branche gaan hem te ver.

Omdat de beweringen van Zuidema en de verhalen die op het arrest van de directeuren in de openbaarheid zijn gebracht volgens Van der Laan “kant noch wal raken” heeft de directeur van het Almelose familiebedrijf “na lang aarzelen” besloten in het offensief te gaan. De advocaat van Van der Laan, mr. A.J.N. van Stigt, zal aangifte doen van smaad en laster door Zuidema, terwijl Van der Laan zelf meer openheid wil verschaffen over de operationele en financiële gang van zaken in de onderneming. Onderwerpen waar het familiebedrijf altijd zeer gesloten over is geweest. “Maar het gaat ons relatief goed en dan gaan de concurrenten, waarvan een aantal het duidelijk minder doen, zich afvragen hoe dat kan”, zegt de 39-jarige Van der Laan, kleinzoon van de oprichter van het vleesconcern en samen met zijn zus en drie directeuren van buiten bestuurder van de onderneming Meatpoint. Het bedrijf is actief in de vers-vleessector en in de verwerking van vlees tot conserven en vleeswaren.

Op de vraag hoe het zit met de beschuldigingen van fraude met exportsubsidies in het vleesconservenbedrijf Th. S. van der Laan (onderdeel van Meatpoint), reageert de directeur in eerste instantie afgemeten. “Wij hebben geen enkel strafbaar feit gepleegd”. Het conservenbedrijf, dat ingeblikt vlees produceert en een groot deel daarvan exporteert naar landen binnen en buiten de Europese Gemeenschap, heeft volgens de Algemene Inspectie Dienst (onderdeel van het ministerie van landbouw) in de jaren 1989 tot 1992 teveel subsidie ontvangen op de export van vlees naar landen buiten de EG. “De branche praat niet over subsidie, maar over restituties”, aldus Van der Laan. Zijn onderneming zou hebben geclaimd dat er minstens 80 procent vlees in de blikken zat, terwijl de AID tot de conclusie kwam dat dit percentage in werkelijkheid lager lag. “Deze hele zaak draait om interpretatieverschillen”, zegt Van der Laan. “Er is een doorlopende discussie over wat precies onder vlees verstaan mag worden”. Een kwestie die de onderneming al vaker in aanvaring heeft gebracht met de AID en met het Produktschap voor Vee en Vlees (PVV), de organisatie die in Nederland verantwoordelijk is voor het verstrekken van de restituties.

Een "administratieve' rechtszaak over de uitkeringen in het jaar 1980 is anderhalve maand geleden in het voordeel van Van der Laan beslist, een tweede zaak - over de jaren 1985/86 - loopt nog. Restituties zijn belangrijk voor de onderneming, geeft Van der Laan toe: “Wij zitten in een sector waar je heel scherp moet kunnen calculeren”. Dat de onderneming in staat is winst te maken, heeft volgens hem echter andere oorzaken. “Onze onderneming is heel plat en heeft dus weinig overhead. Belangrijk is bovendien dat onze dochterbedrijven geen leveringsverplichting hebben aan elkaar. Ze opereren zelfstandig op puur commerciële basis”.

Pag.16: Vleesbedrijf op scherpst van de snede

Van der Laan schuift een papier over tafel, waarop een aantal winst- en omzetcijfers staan vermeld. “Normaal zou ik dit nooit doen”, zegt hij er nog bij. Uit de opstelling blijkt dat Meatpoint dit jaar denkt uit te komen op een omzet van 1,08 miljard gulden, met een winst voor belastingen van 26 miljoen gulden. Het belang van de vleesconserven is na lezing snel duidelijk: ruim een derde van de omzet wordt in deze bedrijven gerealiseerd en zestig procent van de winst. Volgens Van der Laan zal het bedrijf over 1993 “zo'n zeven à acht procent” van de omzet terugkrijgen in de vorm van restituties, wat neerkomt op rond 25 miljoen gulden.

Om voor zoveel mogelijk restituties in aanmerking te komen, moet Van der Laan op het scherp van de snede opereren, bevestigt de hij. Die werkwijze is volgens hem in de vleesbranche heel gebruikelijk. “Wij gebruiken de maximale ruimte die de wet toelaat, maar dat doen onze concurrenten ook”, aldus Van der Laan.

De AID lijkt het daarmee niet eens te zijn. Dit jaar besloot de inspectiedienst de terugvordering van de eventueel teveel betaalde restituties over de jaren '89 tot '92 niet in handen te geven van het PVV, maar schakelde de controledienst het Openbaar Ministerie in. “Tot onze grote verrassing werd het opeens een strafrechtelijke zaak”, aldus Van der Laan-advocaat mr. Van Stigt. De constatering dat het PVV niet onbevooroordeeld tegenover het Van der Laan-concern zou staan - Van der Laan is zelf bestuurslid van deze organisatie - bestempelt Van der Laan als “absolute flauwekul”.

De officier van justitie in Almelo, mr. E.T. Wesselius, die de zaak in onderzoek kreeg, kwam tot de conclusie dat het mogelijke fraudebedrag maximaal vier miljoen gulden bedroeg. Hij besloot vervolgens begin september eerst twee werknemers van de onderneming aan te houden voor verhoor en ging vorige week dinsdag over tot de aanhouding van A. van der Laan en zijn financieel directeur. Vrijdag werden de bestuurders weer vrijgelaten.

Van der Laan wil niet lijdzaam afwachten of het onderzoek zal leiden tot een proces. Hij is niet de enige, weet de directeur, die benieuwd is naar de uitslag. Zijn concurrenten zullen er volgens hem niet rouwig om zijn als de onderneming wordt aangepakt. “Het is een keiharde branche”, aldus Van der Laan.

    • Marcella Breedeveld