Overleg in klooster Moskou over geweldloos einde crisis; Parlement houdt been stijf

MOSKOU, 1 OKT. President Jeltsins tegenstanders in het parlementsgebouw in Moskou hebben een compromis afgewezen over de beëindiging van de omsingeling van het gebouw. Zij zeggen hun wapens niet neer te zullen leggen voordat Jeltsin de ontbinding van het parlement ongedaan heeft maakt. Onderhandelingen over een geweldloze oplossing van de crisis werden vanmiddag voortgezet in het Danilov-klooster in Moskou.

Jeltsin heeft toestemming gegeven voor het overleg, maar hij houdt vooralsnog vast aan zijn beslissingen over de ontbinding van het parlement en nieuwe verkiezingen. De president zal later vandaag een televisierede houden.

Vannacht bereikten zijn kabinetschef Filatov, vice-premier Soskovets en de Moskouse burgemeester Loezjkov overeenstemming met twee leidende parlementariërs. Als de verdedigers van het Witte Huis hun wapens zouden neerleggen, zouden de autoriteiten het politiekordon rondom het gebouw opheffen. "Tegenpresident' Roetskoj, parlementsvoorzitter Chasboelatov en hun lijfwachten mochten wel wapens blijven dragen. Vanmorgen werd de elektriciteit naar het Witte Huis gedeeltelijk aangesloten, volgens Filatov als “een gebaar van goede wil”. Niettemin wezen de parlementariërs die nog in het gebouw verblijven het akkoord af. Ze eisen dat Jeltsin het parlement weer in functie herstelt en ze willen toegang tot de media.

Jeltsin onbond het parlement vorige week omdat de machtsstrijd tussen hem en de afgevaardigden het landbestuur al meer dan een jaar verlamt. Het parlement noemde de maatregel ongrondwettig en benoemde vice-president Roetskoj in Jeltsins plaats. Sindsdien hebben politie en leger het gebouw geleidelijk aan hermetisch van de buitenwereld afgesneden. Zelfs een Rode Kruis-auto met voedsel en medicamenten voor de parlementariërs werd teruggestuurd. Gisteren hadden er voor de derde achtereenvolgende dag schermutselingen plaats tussen de politie en enkele honderden demonstranten die het parlement steunen.

Pag.5: Steeds meer verzet regio's tegen Jeltsin

Jeltsin, die zich aanvankelijk hard opstelde hoewel hij het gebruik van geweld uitsloot, kampt sinds zondag met een toenemend verzet vanuit Ruslands 88 regio's en republieken. Gisteren reisden naaste medewerkers van de president, onder wie premier Tsjernomyrdin, naar in totaal acht vergaderingen die regionale leiders gisteren, vandaag en morgen houden op verschillende plaatsen in het land. Vertegenwoordigers van naar eigen zeggen 62 van de 88 republieken en regio's eisten gisteravond op een van die vergaderingen, in Moskou, dat Jeltsin voor middernacht de omsingeling van het Witte Huis zou opgeven. Zij dreigden met "economische tegenmaatregelen''. De lokale autoriteiten willen dat de president tegelijk met de verkiezingen voor een nieuw wetgevend orgaan die hij voor december heeft aangekondigd, zijn eigen functie aan verkiezingen onderwerpt. Beide verkiezingen zouden moeten worden georganiseerd door weer een nieuw machtsorgaan, dat zij gisteren zelf in het leven riepen onder de naam "Raad van Federatieleden'.

Eerder deze week hebben lokale bestuurders in Siberië gedreigd een eigen republiek te vormen. Het lijkt erop dat de plaatselijke autoriteiten van de machtscrisis in de hoofdstad gebruik maken om hun eigen autonomie te vergroten. De flamoboyante president van Kalmukkië, de 30-jarige miljonair Kirsan Iljoemzinov, zei gisteravond: “Het is gevaarlijk te dollen met de subjecten van de federatie op de manier waarop de ex-president probeert te dollen met de volksvertegenwoordigers.”

    • Hans Nijenhuis