Japan moet tijdelijk rijst invoeren

TOKIO, 1 OKT. Het symbool bij uitstek voor de potdichte Japanse markten wankelt. Japan gaat rijst invoeren. Mondjesmaat, slechts 200.000 ton, twee procent van zijn totale rijstconsumptie. Maar de verdedigingslinies, die buitenlandse rijst jarenlang met succes hebben geweerd, moeten wijken voor de simpele waarheid dat de natuur sterker is dan de leer. De slechtste oogst sinds de oorlog noodzaakt Japan zijn rijstmarkt te openen. Tijdelijk.

In sommige delen van het land is tweederde van de rijstaanplant door de natte, koele zomer mislukt, in andere delen de helft. Over het hele land zal de rijstoogst deze herfst gemidddeld twintig procent lager liggen dan de tien miljoen ton die zij normaal opbrengt. Dat betekent dat Japan twee miljoen rijst tekort komt. De voorraad bedraagt nog één miljoen ton, sommigen zeggen zelfs maar een half miljoen ton. Waarnemers verwachten dan ook dat het kabinetsbesluit van gisteren om dit jaar 200.000 ton in te voeren nog maar het begin is.

Japan heeft al eens eerder uit nood rijst moeten invoeren. Dat was negen jaar geleden, in 1984, toen de rijstoogst ook tegenviel: 150.000 ton rijst uit Zuid-Korea. Verder wordt elk jaar een handvol rijst gekocht in Thailand voor de aanmaak van rijstwijn op Okinawa. Dit maal staan Australische, Amerikaanse, Thaise en Vietnamese rijstboeren te popelen Japan aan rijst te helpen. Daarbij hoopt het buitenland natuurlijk dat de noodmaatregel van vandaag Japan zal aanmoedigen zijn markt definitief open te stellen.

In het kader van de mondiale handelsronde van de Gatt moet Tokio voor het einde van dit jaar beslisssen of het zijn invoerverbod zal opheffen en vervangen door invoertarieven die vervolgens stapsgewijs moeten worden verlaagd. Japan aarzelt. Treuzelt, zeggen andere landen.

Als officiële reden voor zijn invoerverbod noemt Japan de wens om ten minste voor rijst zelfvoorzienend te kunnen zijn. Feitelijk is het de machtige landbouw-lobby die het voor het zeggen heeft en die de Japanse consument straft met een prijs die zevenmaal hoger is dan die op de wereldmarkt. De rijst die nu wordt ingevoerd komt in Japan niet op tafel te staan, ze zal worden gebruikt voor de produktie van rijstkoekjes en rijstwijn. Ze zal ook niet goedkoper zijn, want het buitenland zal niet nalaten van de kunstmatig hoge prijs in Japan te profiteren.