Ex-partijleider Nijpels: verkiezingsprogramma van de VVD is "kil'

DEN HAAG, 1 OKT. Voormalig VVD-leider E. Nijpels vindt het ontwerp-verkiezingsprogramma van zijn partij "kil' en het optreden van VVD-leider Bolkestein vorige week bij de Algemene Beschouwingen leiden tot een nieuwe oppositieperiode. Andere vooraanstaande leden van de partij zoals het Tweede Kamerlid R. Linschoten, de Amsterdamse loco-burgemeester F. de Grave, en de Groningse Commissaris van de Koningin H. Vonhoff, zeiden vanmorgen in een reactie dat ze het nog te vroeg voor een openbaar debat over de koers van de partij.

Nijpels, burgemeester van Breda, uitte zijn kritiek in een interview met de regionale bladen De Stem en De Gelderlander van gisteren. “De VVD is op een aantal punten te ver doorgeschoten”, aldus Nijpels in het vraaggesprek. “Het programma pakt sociaal-economisch en op het gevoelige terrein van het vreemdelingenbeleid behoudend uit.”

Nijpels denkt verder dat zijn partij bij de Tweede-Kamerverkiezingen van mei volgend jaar slechts een geringe winst zal behalen. De partij heeft nu 22 kamerzetels. “Met dit kabinetsbeleid en met alles wat er (niet) is gebeurd, zouden we ver boven de dertig zetels moeten zitten”, aldus Nijpels.

Het Tweede-Kamerlid R. Linschoten, net als Nijpels voorstander van samenwerking van zijn partij met de PvdA en D66, deelt Nijpels' zorg om een groeiende isoloment van de VVD niet. Linschoten ziet het CDA juist pogingen doen richting VVD te komen. “Brinkman zei afgelopen woensdag dat de volgende kabinetsperiode misschien meer bezuinigingen nodig zijn dan in het CDA-program staan. Oud-premier Zijlstra heeft iets soortgelijks gezegd.” Linschoten vindt het “onzinnig” om “nu al uit de programma's van VVD en PvdA te concluderen dat over bepaalde voorstellen daaruit geen onderhandeling mogelijk is. Wat zijn we toch voor kneuterig landje.” Verder wijzen de opiniepeiling en voor de VVD in een gunstiger richting dan Nijpels suggereert, aldus Linschoten.

Volgens de Amsterdamse wethouder en loco-burgemeester F. de Grave kan pas een “eerlijke vergelijking” van de posities van de partijen plaatvinden als de gebruikelijke doorrekeningen van het Centraal Plan Bureau zijn gepubliceerd. Binnen de VVD houdt men er rekening mee dat het CDA meer dan 9 miljard zal moeten bezuinigen om de aangekondigde voorstellen waar te kunnen maken.

Verder wijst De Grave op berichten over het nog geheime verkiezingsprogramma van D66. Daaruit blijkt dat D66 de volgende kabinetsperiode 10 miljard wil bezuinigen, meer dus dan het CDA. Dat maakt de positie van de VVD die 17 miljard wil bezuinigen ook minder geisoleerd dan het lijkt, aldus de Grave.

De Groningse commissaris van de koningin Vonhoff vindt dat Nijpels de Algemene Beschouwingen van vorige week teveel in het licht van de komende formatie beschouwt. Daarom vindt hij een discussie over de koers van de VVD “ontijdig”. De bijdragen van Bolkestein, Brinkman en Wöltgens waren meer een uitvloeisel van interne partijdiscussies, aldus Vonhoff.

“Bolkestein heeft vorige week met zijn bijdrage heel duidelijk gemaakt dat er geen alternatief is voor zijn wijze van oppositie voeren. Dit met het oog op de discussie-Wiegel.” Brinkmans positieve houding tegenover het kabinet had volgens Vonhoff te maken met kritiek van oud-lijsttrekkers als Biesheuvel en Udink. Die hadden Brinkman een te afstandelijke houding tegenover het kabinetsbeleid verweten. En het actieve optreden van PvdA-fractielider Wöltgens vorige week zag Vonhoff als reactie op de kritiek van partijvoorzitter Rottenberg op de fractieleider. Vonhoff zegt: “Rottenberg kan een oude voetbalcoach-wijsheid nazeggen: Ik heb hem scherp gemaakt.”