Rotterdamse underground in actie op gevarieerde muziekmarathon; Een minuutje voor een geluidscollage

Samplemind's Guide to Rotterdam Underground Art 1993 Live! Zondag 26 september, Nighttown, Rotterdam. Aanvang 20.00 u.

De Rotterdamse muzikale "underground' bestaat uit ten minste 193 actieve leden. Dat blijkt uit de onlangs verschenen cd Samplemind's Guide to Rotterdam Underground Art 1993. Deze cd werd samengesteld door de Rotterdamse acteur/regisseur Henri van Zanten, of eigenlijk zijn alter ego, Otto Samplemind. Van vijfentachtig artiesten en gezelschappen vroeg hij een bijdrage van precies een minuut, waarna hij van al die verschillende stukjes een lang muziekstuk componeerde. De aangeleverde opnames varieerden van een minuutje rock van Narcissus Rex, een gedicht over het World Trade Centre van Frans Vogel en een minuut storing van Mark Verhoeven, tot een "statement' over theater van A. Moonen. Zondagavond wordt de cd live uitgevoerd in de drie zalen van het Rotterdamse Nighttown, met vijfentachtig optredens van ieder ten hoogste vijf minuten.

Uit de geboortejaren die achter de namen van de deelnemers op het cd-hoesje vermeld staan, valt op te maken dat de gemiddelde leeftijd van de Rotterdamse underground-figuren ergens rond de veertig ligt. Volgens "whip-wizard' Wink van Kempen is deze generatie de "laatste der Mohikanen'. “Daar onder komt niets meer. De jongere generaties kunnen niet verzinnen wat ze zouden willen maken, die zijn meer geïnteresseerd in een nieuwe snorfiets.” Veel van de mensen die nu in Rotterdam "in de obscuriteit' werken, hebben al een lange loopbaan in de muziek achter zich. Zoals de leden van het theatrale muziekgezelschap De Heren Mazou, ook allen in de veertig, wier muzikale oorsprong nog in de punktijd ligt. Heer Maarten zong bij De Rondo's en Heer Piet bij Willy Nilly. Piet: “Vanaf 1978 zat ik in allerlei bandjes, waar we het Nederlandse clubcircuit mee afreisden. Maar op een gegeven moment kreeg ik er schoon genoeg van. Het werkte zo verstarrend. In 1988 ben ik er mee opgehouden en ben ik Heer geworden.” Nu maken De Heren Mazou ieder jaar één show, waar verschillende muziekstijlen gespeeld worden en het podium wordt aangekleed met eigen kunstwerken.

Volgens De Heren Mazou trekt een band in Rotterdam minder snel de aandacht dan iets uit Amsterdam. Maar Mark Ritsema, vroeger zanger van de Rotterdamse groep Spasmodique en nu van Cobraz, meent dat het op het moment veel beter gaat:“Het is net als met Rotterdam als stad, die wordt ook ambitieuzer. Groepen als de Ramonas, Döppelganger of Narcissus Rex beginnen zich nu eindelijk te profileren. Er ontstaat een circuit: er zijn meer zalen waar we kunnen spelen, de Vlerk, de Berenkuil, de Basement. En het muzikantencentrum Via Ritmo wordt steeds professioneler, je kunt er nu al heel goed cd's opnemen. Daar gonsde het in mei, juni, ook van de activiteit. Iedereen was bezig met "het minuutje voor Henri'.”

De scene in Rotterdam is minder underground, of obscuur, dan de cd Samplemind's Guide to Rotterdam Underground Art 1993 wil doen geloven. Ritsema: “De cd zelf klinkt experimenteel. Het is een geluidscollage die als een autorit aan je voorbij trekt. Maar dat komt doordat Henri van Zanten alle door ons aangeleverde stukken als samples heeft gebruikt en daar weer zijn eigen verhaal mee heeft gemaakt.”

De figuur van Henri van Zanten/Otto Samplemind is door van Zanten samen met Wink van Kempen bedacht. Van Kempen: “Otto Samplemind is de oudste popster ter wereld. Hij zit in een rolstoel en is heel sacherijnig. Hij heeft net een nieuwe computer en daar sampelt hij mee.” Dit personage is volgens van Kempen onlosmakelijk verbonden met Rotterdam. “Het aantrekkelijke van Rotterdam is dat je hier alles kan doen. Hier kun je groeien en niemand legt je iets in de weg. Maar je moet niet denken dat je "iets' bent, je moet het niet te hoog in je hoofd krijgen.”

Wink van Kempen zelf, van oorsprong fotograaf, staat op de cd met een "zwepen-demonstratie'. Na het hoorbare geflap van leren karwatsen noemt Van Kempen de namen die hij zijn zelfgemaakte zwepen gaf: "Medusa', "Heartbreaker', "Nipple-king'. De afgelopen paar jaar maakte Van Kempen naam met zijn zwepen-diensten, waarvan hij een micro-versie zal verzorgen op de Underground-nacht in Nighttown. “Zwepen hebben een universele betekenis. Behalve dat ze staan voor iets seksueels, zijn ze ook symbool voor de tijd. Denk maar aan films. Als iemand met de zweep krijgt moet hij altijd aftellen: één, twéé.. En ik zie de knal van de zweep als een bougie, een explosie. Het is de vonk die de motor aan de gang krijgt.”

    • Hester Carvalho