Bank brengt kunst Ritman naar Londen

AMSTERDAM, 17 AUG. Een groot deel van de kunstcollectie die de Amsterdamse zakenman Joost Ritman bijeen heeft gebracht is door de nieuwe eigenaar, ING Bank, overgebracht naar het veilinghuis Christie's in Londen. De bank is daartoe overgegaan om te voorkomen dat de Nederlandse fiscus beslag op de kunstcollectie legt. Dit heeft een woordvoerder van de bank gisteren bevestigd.

De verzameling oude boeken van Ritman, de Bibliotheca Philosophica Hermetica, is nog in Amsterdam. De belastingdienst heeft er beslag op gelegd.

Volgens de bank zijn er geen plannen de kunstcollectie, die door Ritman was ingebracht als werkmaatschappij van de Amsterdamse Stergroep onder de naam Dutch Renaissance Art Amsterdam, op korte termijn te veilen. Christie's in Londen doet geen mededelingen.

De kunstcollectie, bestaande uit zeventiende-eeuwse Nederlandse kunst en kunstnijverheid, heeft volgens recente jaarverslagen van de Stergroep een waarde van meer dan 150 miljoen gulden. Behalve glas, zilver en een uitzonderlijke collectie vroeg-Noordnederlandse majolica, komen er schilderijen in voor van 17de-eeuwse meesters als Ludolf Backhuysen, Salomon van Ruysdael, Adriaen Coorte, Jan Steen en Gerard Dou. Ook ruim honderd etsen van Rembrandt, een van de grootste particuliere verzamelingen ter wereld, maken deel uit van de Dutch Renaissance Art Amsterdam.

De kunstcollectie kwam medio juni van dit jaar, samen met de Bibliotheca Philosophica Hermetica, in handen van de bank, die eerder als grootste schuldeiser van de Stergroep, producent van wegwerpservies, een reorganisatie van het concern doorvoerde. De kunstcollectie en de bibliotheek waren aan de bank verpand.

De ING Bank is volgens een woordvoerder tegen een mogelijke veiling van de bibliotheek door de belastingdienst, wegens het grote cultuurhistorische belang dat aan de boekencollectie wordt toegekend. De bank heeft inmiddels juristen ingeschakeld om te bestuderen of zij het bodembeslag van de fiscus kan aanvechten.

De minister van WVC wacht sinds begin dit jaar op een advies over het belang van de Bibliotheca Philosophica Hermetica van de Raad voor het Cultuurbeheer. Naar verwachting zal dat advies begin september klaar zijn.

Pag 6: Beslag bibliotheek kwam als verrassing

De kunstcollectie van Ritman zou volgens ingewijden al eind juni naar Londen vervoerd zijn. De bank wil dit niet bevestigen. Eind juli legde de fiscus beslag op de Bibliotheca Philosophica Hermetica, een andere werkmaatschappij van de Stergroep. De bibliotheek zou een voorheffing van bijna vijf miljoen gulden moeten betalen omdat jarenlang geen BTW over aangekochte boeken was afgedragen. De BTW-kwestie speelde volgens ingewijden al langer, maar de beslaglegging kwam volgens het personeel van De Ster als een verrassing.

H. Vermeulen, directeur van de Directie Grote Ondernemingen van de Belastingdienst, vertelde vorige week donderdag in het televisieprogramma Nova dat op 16 september tot verkoop van een deel van de bibliotheek zou worden overgegaan, indien het verschuldigde bedrag voor die tijd niet voldaan zou zijn.

Overigens zei Vermeulen te hebben besloten tot de voor de Belastingdienst ongebruikelijke stap van een televisieoptreden om te laten zien dat de dienst geen cultuurbarbaar is: “Wij wilden naar voren laten komen dat we open staan voor onderhandelingen, aangezien wij beseffen dat er een algemeen maatschappelijk belang is.”

Vermeulen meldde in de uitzending dat een gemachtigde namens Ritman was komen onderhandelen over een aanbetaling op het bedrag, die hij echter niet hoog genoeg achtte. Desgevraagd wilde hij aan deze krant geen toelichting geven over de identiteit van de onderhandelaar. Aangezien de aandelen van de Stergroep in een stichting zijn ondergebracht waarin de bank zeggenschap heeft, zou de bank de eerst aangewezene zijn om te onderhandelen. De woordvoerder van de bank deelt echter mee dat niemand namens de ING bank met de belastingdienst heeft gesproken over een aanbetaling op de heffing.

Wel heeft de bank contact met de fiscus gezocht omdat de bank het niet eens is met de mogelijke veiling.

De bank zou zich zorgen maken over het mogelijk uiteenvallen van de bibliotheek, vanwege het grote cultuurhistorische belang dat zij vertegenwoordigt. De bank heeft inmiddels juristen ingeschakeld om te bestuderen of zij het bodembeslag van de fiscus kan aanvechten.