Historisch moordmysterie in de bossen van Vlaanderen

De bossen van Vlaanderen, Ned.2, 21.05-22.11u.

De bossen bij Houtegem zingen niet, zoals de bossen in de Noorse trilogieën - nee, zij zwijgen eeuwig. Zo klinkt het althans bij de aanvang van de zesdelige BRT-serie De bossen van Vlaanderen die vanaf vanavond door de TROS wordt uitgezonden. En waarover zwijgen zij? Over de vijftien moorden die in vijftien jaar in deze dreven zijn gepleegd, en die nooit werden opgehelderd. Alleen de koppige uitgever, redacteur en fotograaf van het plaatselijke eenmanskrantje, achter wiens volle baard de acteur Jo de Meyere schuilt, heeft nimmer in het mysterie willen berusten. Na een korte flash forward wordt de handeling dan ook verplaatst naar 1913, het jaar waarin alle troebelen begonnen.

Omdat scenarist Rudy Geldof zijn script baseerde op een bestaande historie in een bestaand dorp, trok de serie anderhalf jaar geleden in Vlaanderen veel publicitaire ophef en een massaal kijkerspubliek. Hier kan de aandacht vooral uitgaan naar de sociale geschiedschrijving. In pastorale beelden, fraaie vergezichten en hier en daar ietwat wijdlopige dialogen laat regisseur Marc Lybaert het tijdperk herleven waarin de macht nog stevig in handen is van de adel en de katholieke kerk. De man van het krantje, bij wie langzaam iets van sociale rebellie groeit, staat tegenover het absolute gezag van de autoritaire burgemeester (overtuigend gespeeld door Frank Aendenboom) die met groot gemak het opstandige werkvolk weet te paaien met een gratis biertje - en de gendarmerie afstuurt op de allerkoppigsten. Lybaert neemt alle tijd voor zijn exposé; de eerste dode valt pas aan het slot van de eerste aflevering.

Zo bezien lijkt het hem in De bossen van Vlaanderen niet eens in de eerste plaats om het moordmysterie te gaan, maar veel meer om de vraag hoe het Vlaamse machtsnetwerk in het begin van deze eeuw functioneerde en welke verschuivingen daarin gedurende de jaren twintig en dertig zijn opgetreden. “Zoals het altijd geweest is, zo zal het in Houtegem blijven,” zegt de burgemeester aanvankelijk nog zonder een spoor van twijfel. Maar natuurlijk had hij ongelijk.