Speculant Soros valt van zijn geloof in EMS

George Soros heeft zijn koers verlegd. Ontgoocheld door het gedrag van de Bundesbank, die donderdag afzag van een cruciale renteverlaging, heeft hij gisteren een verklaring uitgegeven waarin hij zijn steun aan de Franse franc en het Europese Monetaire Stelsel introk. “Het is zinloos te trachten het EMS te verdedigen door niet te handelen, nu het anker van het systeem, de Bundesbank, zich gedraagt zonder enige consideratie voor de belangen van de overige deelnemers. Ik verwacht niet dat het EMS maandag in zijn huidige vorm nog zal functioneren”, liet de Hongaars-Britse speculant-filantroop die vorig jaar furore maakte als de 'man die de Bank of England brak', weten.

Tot nu toe had Soros zich steeds achter de Bundesbank opgesteld en de Franse franc bij speculatieve aanvallen ondersteund. In een interview met NRC Handelsblad, na de septembercrisis van 1992 in het EMS, zei hij niet verantwoordelijk te willen zijn voor de ineenstorting van het EMS. “Het zou absoluut fout zijn als Frankijk zou beslissen de koppeling van de franc met de D-mark op te geven.” Loslating van stabiele wisselkoersen in een geliberaliseerde interne Europese markt, waardoor landen met devaluaties tegen elkaar concurreren, kan het “einde van de Europese Gemeenschap betekenen”, waarschuwde hij toen.

Met vooruitziende blik zei Soros ook: “Ik hoop dat de Duitsers alles zullen doen wat nodig is om het systeem te behouden. Het is de historische verantwoordelijkheid van Duitsland, in het bijzonder van de Bundesbank, als de franc zou devalueren en de EG uit elkaar zou vallen.”

Toen de Italiaanse lire en het Britse pond vorig jaar september uit het wisselkoersmechanisme van het EMS werden gedwongen, was Soros de grootste afzonderlijke speculant tegen het pond. Zijn beleggingsfonds verdiende in enkele dagen “ongeveer een miljard dollar”, zoals hij zei. “De winst van mijn fonds was het verlies van de Bank of England en uiteindelijk van de belastingbetalers.”

Hij had er geen bezwaar tegen 'speculant' genoemd te worden: “Ik belichaam de onpersoonlijke kracht die speculant wordt genoemd, omdat ik aanwijsbaar ben.” Op grond van die bekendheid zou hij vorig jaar ook een devaluatie van de Franse franc hebben kunnen afdwingen, maar hij gokte er toen op dat de Bundesbank daar niet op uit was. “Ik volg de Bundesbank”, was zijn devies. Soros verkocht lires en ponden en kocht francs. Terwijl andere speculanten twee keer wonnen en een keer verloren, 'won' Soros naar zijn zeggen met 3-0.

Nog begin deze week herhaalde hij zijn opvatting om geen posities tegen de Franse franc in te nemen. Maar na de teleurstelling over het uitblijven van een Duitse disconto-verlaging, herzag hij gisteren zijn standpunt. “Als de franc nu in het EMS blijft, is dat zoals een vrouw die bij haar echtgenoot terugkeert nadat ze in het ziekenhuis is behandeld voor mishandeling.” De Franse regering moet volgens hem nu “het feit onder ogen zien dat de band met de Duitse mark is verbroken, overgaan op een agressieve rentedaling en de werkloosheid bestrijden.” “Ik hoop dat de Fransen er niet zolang over doen als de Britten om het juiste beleid (loslating van de D-mark) te vinden.”