DSM geeft "grimmig signaal' aan aandeelhouders

ROTTERDAM, 30 JULI. “Een grimmig signaal”, zo omschreef DSM-bestuurslid Timmermans gisteren de beslissing van het Heerlense chemieconcern om dit jaar geen interim-dividend uit te keren. Een signaal dat de leiding van de onderneming naar eigen zeggen met veel tegenzin heeft moeten geven, en dat duidelijk maakt dat de DSM-top niet langer rekent op een snel herstel van de economie en dus alle zeilen wil bijzetten om het concern zo onbeschadigd mogelijk door de zware tijden te loodsen.

De rode cijfers zijn dit jaar in ieder geval niet meer te vermijden, zo bleek gisteren bij de presentatie van de halfjaarcijfers van DSM. Bestuurder Timmermans kon al met zekerheid voorspellen dat het lopende derde kwartaal met een “duidelijk negatief netto resultaat” zal worden afgesloten. Hoe groot het verlies zal zijn, wilde hij niet zeggen, maar analisten gaan uit van een bedrag van 20 à 30 miljoen gulden. Gecombineerd met de schamele netto-winst van 10 miljoen gulden over de eerste zes maanden lijkt de kans groot dat DSM heel 1993 met een verlies zal afsluiten.

Dat DSM niet nu al met negatieve bedrijfsresultaten naar buiten hoeft te komen, heeft het concern te danken aan twee meevallers: de aardgasbaten (onderdeel van de bruidsschat die het voormalige staatsbedrijf DSM bij de privatisering van de Nederlandse overheid heeft meegekregen) en de belastingbate van 54 miljoen gulden die het concern in het eerste halfjaar mocht incasseren op grond van de regeling voor compensatie van fiscale verliezen.

Op de divisie Energie na, heeft DSM in het eerste halfjaar namelijk bij alle divisies de resultaten sterk zien teruglopen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Bij de divisie Koolwaterstoffen en Polymeren sloeg het bedrijfsresultaat van een schamel positief saldo van 19 miljoen gulden om naar een verlies van 91 miljoen gulden, terwijl de divisie Basis- en Fijnchemie de winst van 81 miljoen gulden zag wegsmelten tot een negatief saldo van 19 miljoen gulden. Bij Harsen en Kunststoffen daalde het bedrijfsresultaat van 84 gulden tot 35 miljoen gulden. Door een lichte stijging bij de divisie Energie (van 89 tot 96 miljoen gulden) kwam het totale bedrijfsresultaat uit op 21 miljoen gulden, een bedrag dat volgens Timmermans gezien de omzet van DSM in feite volledig te verwaarlozen is. “Voor DSM is dat dus nul, een toevallige boekhoudkundige uitkomst”, aldus de DSM-bestuurder. Het chemieconcern behaalde in het eerste halfjaar van 1993 een omzet van 4,2 miljard gulden, 700 miljoen minder dan in dezelfde periode vorig jaar.

Afzet en prijzen zullen de komende maanden nog verder onder druk komen te staan, verwacht Timmermans, gezien de tradioneel zwakkere zomerperiode, de vraaguitval in de Duitse automobielindustrie (waar DSM bijna 15 procent van de omzet vandaan haalt) en de afwachtende houding bij andere groepen afnemers. Om de op zich zeer gezonde balansverhoudingen niet in gevaar te brengen, heeft DSM daarom besloten de broekriem nog strakker aan te trekken. Zo zullen de investeringen, die dit jaar nog op 800 miljoen gulden uitkomen, in 1994 tot 500 à 600 miljoen gulden worden teruggebracht. Daarnaast is DSM van plan om het personeelsbestand de komende twee, drie jaar met circa duizend arbeidsplaatsen te verminderen. Deze reductie, die volgens Timmermans wellicht met gedwongen ontslagen gepaard zal gaan, komt bovenop de drieduizend banen die in het kader van het reorganisatieplan Concern 2000 zijn verdwenen. Op dit moment beschikt DSM wereldwijd over 21.644 werknemers, waarvan 12.654 in Nederland.

Ook de aandeelhouders moeten verder inleveren. Begin dit jaar werd al besloten om het totale dividend over 1992 te halveren tot vier gulden per aandeel, zodat beleggers naast het interimdividend van 2,65 gulden genoegen moesten nemen met een slotuitkering van 1,35 gulden. Nu, enkele maanden later, heeft de onderneming ook de interimuitkering laten varen. Dat de aandeelhouders niet gelukkig zullen zijn met deze beslissing, beseft de DSM-top maar al te goed. “Er zullen zeker beleggers zijn, zowel in het buitenland als in Nederland zelf, die dit als een grimmig signaal ervaren. Maar dat moeten we dan maar voor lief nemen”, aldus Timmermans, die zelf bij zijn sombere uitlatingen gisteren nog regelmatig een vrolijk gezicht kon trekken. Hij beklemtoonde dat het huidige DSM, wanneer de economische situatie verbetert, in staat is om daar direct van te profiteren.

De beleggers lijken dat met hem eens te zijn. Hoewel de koers van het aandeel DSM gisterochtend na de bekendmaking van de cijfers en het passeren van het interimdividend eerst tien procent onderuit ging tot 86 gulden, sloot het aandeel op 95,40 gulden. Die koersstijging zette vanmorgen zelfs door tot 99,60 gulden, vooral door vraag vanuit de Verenigde Staten waar men het cyclische fonds DSM op dit moment als een koopje beschouwt.