Tienduizenden Italianen betogen tegen bomaanslagen

ROME, 29 JULI. Tienduizenden Italianen hebben gisteren met stakingen en protestmarsen gedemonstreerd tegen de bomaanslagen van dinsdagnacht, en zowel president Scalfaro als premier Ciampi hebben gezegd dat de bommen de hervormingen niet kunnen tegenhouden.

De chef van de civiele geheime dienst Sisde, Angelo Finocchiaro, is afgetreden na de aanslagen. Zijn vertrek komt na een justitieel onderzoek naar financiële fraude bij de Sisde en volgt op suggesties dat leden van de geheime dienst betrokken zijn geweest bij aanslagen.

Over de daders van de aanslagen tasten de autoriteiten nog in het duister. Minister van binnenlandse zaken Nicola Mancino zei dat de autobommen in Rome en Milaan overeenkomsten vertonen met eerdere aanslagen door de mafia. “We volgen verschillende onderzoekslijnen, zowel hier als in het buitenland,” zei Mancino in een korte interventie in de Senaat. “Het is niet onwaarschijnlijk dat veel belangen proberen samen het systeem te ondermijnen.”

Na zijn interventie zei Mancino dat nieuwe aanslagen in Italië niet uitgesloten zijn. Op 14 mei miste een autobom in Rome op een haar een tv-presentator die zich tegen de mafia heeft gekeerd. Twaalf dagen later eiste een autobom bij het Uffizi-museum in Florence vijf levens en werd grote schade aangericht aan het museum en een aantal schilderijen. In juni is in Rome een autobom onschadelijk gemaakt in de buurt van de ambtswoning van de premier.

Behalve minister Mancino hebben ook president Scalfaro en ex-president Cossiga gehint op een mogelijke buitenlandse rol, maar zonder dat te specificeren. “Laten we hopen dat de aanslagen geen verbindingen buiten huis hebben,” zei Scalfaro.

Op basis van getuigenverklaringen is een politietekening verspreid van een blonde vrouw van naar schatting 25 jaar die vlak voor de explosie in Milaan is gezien bij de Fiat Uno waarin de bom was verborgen. Bij een bomaanslag in april in Rome is ook een jonge blonde vrouw gesignaleerd. In Rome hebben mensen gezien hoe vlak voor de explosie bij de San Giovanni een man uit de geparkeerde Fiat Uno stapte en snel wegreed met een andere auto.

President Scalfaro zei dat de aanslagen een politieke achtergrond hebben. Doel is een machtsvacuüm te scheppen en zo te voorkomen dat politieke hervormingen worden doorgevoerd, zei hij. “Het herstel van de legaliteit en de rechtvaardigheid in Italië is niet te stoppen, laat niemand dat denken,” zei Scalfaro.

“Hun algemene doel is het vreedzame werk van democratische veranderingen te onderbreken” door “wantrouwen en desoriëntatie te scheppen”, zei premier Ciampi.

In een reactie op de aanslagen heeft de Kamer gisteren de nieuwe kieswet aanvaard. Het wetsvoorstel moet nu opnieuw naar de Senaat, maar aangenomen wordt dat de parlementaire behandeling binnen een week, nog voor het zomerreces, is afgerond.

De ex-communistische Democratische Partij van Links wil snel een datum vaststellen voor vervroegde verkiezingen. Partijleider Achille Occhetto zei dat alleen met de grote politieke verschuivingen die deze verkiezingen zullen brengen, de “reactionaire krachten” die volgens hem verantwoordelijk zijn voor de aanslagen, tot zwijgen kunnen worden gebracht.

In Milaan zijn gistermiddag tienduizenden mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de aanslagen. De betoging begon op piazza Fontana, waar in 1969 zeventien mensen werden gedood bij een bomaanslag. De vakbonden hebben een staking van twee uur georganiseerd, waardoor onder andere de vliegvelden van Milaan en Venetië tijdelijk dicht zijn geweest. In Rome hebben enkele honderden mensen deelgenomen aan een gemproviseerde protestmars. Ook in Venetië, Turijn, Palermo en Florence zijn protestacties gehouden.