Schippers zijn overgeleverd aan "grootkapitaal'

TERNEUZEN, 29 JULI. Met iets van vertwijfeling in hun stem trachten de "raadslieden' of "blokhoofden' van de schippersblokkade in Terneuzen hun gehoor - journalisten en toeristen - te overtuigen. “ Wat heeft bemiddelaar Biesheuvel ons nu eigenlijk aangeboden? Een fraaie winkel, ja zo lijkt het. Maar alle schappen zijn leeg”, zegt schipper Van Dijken.

Zijn collega Deen vult tussen twee happen uit een bakje fruit de beeldspraak aan: “Een voorlopig wettelijke regeling voor de toerbeurt stelt toch helemaal niets voor als er geen vracht bij hoort? We willen op z'n minst een gedeelte van de vracht, die nu buiten de regeling om gaat, weer terug, zoals fosfaat en kolen”. Hij duwt zijn lepel in het bakje, zijn stem trilt van kwaadheid: “Wat ze willen is ons allemaal overleveren aan het groot-kapitaal. Dat we onze zelfstandigheid helemaal opgeven en gaan pezen voor afbraakprijzen. Ongehoord wat hier gebeurt”.

Gisteravond half tien. Deen en Van Dijken staan naast elkaar op de dijk bij de sluizen van Terneuzen. De maan hangt zilvergrijs achter lichte nevel boven het water. Uit de tent beneden hen klinkt gezellig geroezemoes. Het is overdag de soos, het clubhuis, en tenminste een keer per dag vergaderzaal. Actievoerders, hun vrouwen en kinderen kijken er zoals elke avond televisie, drinken wat. De vraag "Hoe nu verder?' lijkt nog niet aan de orde.

Het wachten is op de terugkeer van een van de onderhandelaars die het laatste gesprek met bemiddelaar Biesheuvel in Den Haag heeft meegemaakt. Maar deze voorman zal voorlopig niet komen, zo wordt even later duidelijk: “De redactie van NOVA is ons voor geweest, ze zitten allemaal in de tv-studio”.

Voor het eerst in de weken durende strijd lijken Deen en Van Dijken ten prooi aan verwarring; ze weten niet wat er nu verder moet gebeuren. Het er op aan laten komen, de acties verharden? Met het risico dat de Mobiele Eenheid, of welk korps dan ook, stevig zal ingrijpen? Hoe moet het dan met de vele kinderen die in deze vakantietijd aan boord zijn van de schepen?

Tegen tien uur 's avonds weet Deen het ook niet meer. Enkele minuten eerder heeft hij gehoord dat de Mobiele Eenheid klaar staat op de Volkeraksluizen om twintig Belgische collega's een veilige doortocht te garanderen. Van de onderhandelaars nog geen bericht. Het nieuws over het afbreken van de bemiddeling heeft hij vernomen via radio en televisie. Maar Deen heeft zijn hoofd er ook niet echt bij. Vrijdag moet hij voor de rechter verschijnen als een van de veertien gedagvaarde deelnemers aan de Terneuzense blokkade. “Dat is de manier waarop ze denken ons te kunnen pakken, door een forse schadeclaim te leggen, zo hoog dat we er nooit meer af komen. Nou, ik ga die dagvaarding maar eens bestuderen”, zegt hij en loopt naar de stuurhut van de Catharina 2, zijn schip dat in het hart van de blokkade ligt. De blokkade die sinds dinsdagmiddag van werkwillige schippers geen al te grote stuurmanskunst veergt meer.

Deen wordt op de voet gevolgd door Van Dijken, die eerder op de avond nog had gezegd: “Als minister Maij denkt dat we nu even snel de blokkades op gaan heffen, alleen omdat zij het wil, dan vergist ze zich lelijk”, weigert elk antwoord op vragen over het vervolg. “Don't panic, be happy”, roept hij quasi-vrolijk als hij wegbeent. Moeders roepen hun kinderen aan boord, uit de tent klinkt dansmuziek. Aan de wand handgt de vlag van de ING-bank.