Oudste textiel is stukje grof linnen van 9000 jaar oud

Het oudste stukje textiel ooit gevonden is 9000 jaar oud. Het is fijngeweven doek dat om het handvat van een oud stuk gereedschap was gewikkeld.

Onderzoekers van de universiteiten van Chicago en Istanboel groeven het werktuig met onbekende functie al in 1988 op in Cayonu, een stad die 10.000 jaar geleden aan de bovenloop van de Tigris werd gevestigd. Het heeft lang geduurd voor het patroon op het gereedschap van hertegewei als textiel werd herkend. Er zat kalkaanslag op en de archeologen dachten aanvankelijk dat het patroon ontstaan was door verwering van het materiaal (New Scientist, 24 juli). Daarna duurde het nog een tijd voor de Turkse overheid toestemming gaf om het voorwerp te onderzoeken.

Microscopisch onderzoek door de textielarcheologe G. Vogelsang-Eastwood, verbonden aan de Stichting Textile Research binnen het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden, wees definitief uit dat er textiel om het handvat gewikkeld zit. De koolstofdatering gaf aan dat het het oudste tot nu toe bekende textielweefsel is. Het is 1000 jaar ouder dan weefsel dat eerder in zuid-oost Turkije en Israël werd gevonden.

Het textiel is waarschijnlijk linnen. Linnen wordt gemaakt van gefermenteerde vlasstengels en in Cayonu is vlaszaad gevonden. Vogelsang: ""Ik ben voor 95% zeker dat het linnen is, maar een opname met de scanning elektronenmicroscoop door mensen in Manchester moet het definitieve bewijs leveren. De doorsnede en vezelstructuur van linnen kunnen zij herkennen want die is heel karakteristiek.''

Het weefsel telt in horizontale richting zeven draden per centimeter en verticaal vijf draden per centimeter. De draden zijn dun, in de orde van een paar tienden van een millimeter, zodat het een open weefsel is. De weeftechniek was volgens Vogelsang-Eastwood duidelijk afgekeken van het mandenvlechten. ""Waarschijnlijk was de omwikkeling van het handvat van het gereedschap een tweede gebruik van het weefsel, zoals nu nog vaak voorkomt. Het zal aanvankelijk wel voor kleding zijn gebruikt, maar daar is geen bewijs voor. Waarschijnlijk is dit textiel op een spanraam geweven, zeg maar zoals dat nu nog op de kleuterschool gebeurt. Het bewezen gebruik van weefgetouwen is pas 3000 jaar oud.''