Operatie vuile handen

IN ITALIË is een explosief brouwsel van ingrediënten voor politieke destabilisatie in de maak.

De oogst van de afgelopen acht dagen bestaat uit drie terroristische bomaanslagen en twee zelfmoorden van topindustriëlen die verdacht werden van corruptie. De bevolking van Rome en Milaan is de straat opgegaan, het hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst is ontslagen. Operatie "Schone Handen', anderhalf jaar geleden begonnen door de justitie van Milaan om de verstrengeling van politiek en bedrijfsleven, het smeergeldcircuit en de corruptie aan te pakken, dreigt te stranden in wat het heeft losgemaakt.

De zelfmoord van de president-directeur van het staatsenergieconcern ENI, Gabriele Cagliari, die al vier maanden in voorarrest zat, enkele dagen later gevolgd door de zelfmoord van Raul Gardini, de flamboyante ondernemer van het Ferruzzi-conglomeraat, vlak voordat hij op verdenking van corruptie gearresteerd zou worden, hadden met elkaar gemeen dat beide slachtoffers verwikkeld waren in het grootste Italiaanse financiële schandaal van de jaren tachtig: de affaire-ENIMONT. Onder die naam werkten Ferruzzi's chemische concern Montedison en de chemiepoot van het staatsbedrijf ENI kortstondig samen. Zowel de fusie als de ontbinding van beide bedrijven waren doordesemd met smeergeld aan het politieke systeem en een kroongetuige, de gearresteerde voormalige financiële topman van Montedison Giuseppe Garofano, is vorige week aan het praten geslagen. De affaire-ENIMONT heeft inmiddels een spoor van lijken en arrestaties opgeleverd en het onderzoek van de magistraten steeds dichter in de buurt van de gevestigde politieke klasse gebracht.

DE BOMEXPLOSIES bij twee kerken in Rome en een museum in Milaan verhogen de politieke spanningen. Italië heeft in het verleden vaker bomaanslagen meegemaakt, waarbij de daders zelden werden opgespoord. In de troebele onderwereld van het terrorisme vervaagt het onderscheid tussen links- en rechts-radicalisme, duistere geheime diensten en de mafia. De aanslagen scheppen een klimaat van onzekerheid en zijn vermoedelijk bedoeld om de pogingen tot politieke opschoning te ondermijnen. De juridische operatie die de Milanese magistraten vorig jaar zijn begonnen om de politieke en zakelijke elite te vervolgen, dreigt te ontaarden in een gewelddadige operatie Vuile Handen.