Biesheuvel: actievoerders zijn te veel gefixeerd op het verleden

DEN HAAG, 29 JULI. Bij oud-premier Biesheuvel is vanmorgen namens minister Maij-Weggen een bloemetje bezorgd. “Geweldig bedankt, je hebt het prima gedaan”, stond op het kaartje. “Kennelijk zijn er toch nog mensen tevreden”, concludeert Biesheuvel (73). Gisteren gaf hij zijn opdracht om te bemiddelen in het conflict met de binnenschippers aan de minister terug. Hij acht zijn missie mislukt.

U maakte gisteren een kwade en aangeslagen indruk. Toch hadden de schippers ook maandag al hun bezwaren tegen uw voorstel ingebracht. Wat deed u denken dat ze overstag zouden gaan?

“Mijn gevoelens hierbij doen niet terzake, al moet ik zeggen dat ik me diepe zorgen maak over de gevolgen voor de schippers van hun afwijzing. Maar ik ben geen moment optimistisch geweest. Gistermorgen al had ik aanwijzingen dat de schippers het voorstel zouden afwijzen. Tot die tijd heb ik afgewacht. De christelijke schippers zijn maandag al akkoord gegaan. De anderen hebben toen in ieder geval geen nee gezegd. Ze wilden bedenktijd en die hebben ze gekregen.”

Hebben de schippers niet een beetje gelijk met hun vermoeden dat de verladers en expediteurs snel allerlei contracten zouden gaan afsluiten, waardoor er niets voor de beurs overblijft?

“Ja. Maar dat is een zaak van de markt, van de schippers en de verladers zelf. Mijn standpunt was: hoe langer de acties duren, hoe groter de afstand tussen de beide partijen wordt. De verladers hadden gezegd met de schippers om de tafel te willen gaan zitten, maar alleen op voorwaarde dat er een einde aan de acties zou komen. Het mes moest van tafel. Dat kon ik billijken. Overigens hebben de schippers er nooit een punt van gemaakt dat mijn voorstel alleen betrekking had op de lading die nu via het vrijwillige toerbeurtsysteem wordt verhandeld. Niemand heeft geëist dat er vracht verplicht naar de beurs terug zou gaan.”

Waarom hebt u niet doorgepraat? Als we de schippers mogen geloven ging het nog slechts om het waterdicht maken van de overgangsregeling. Dat was toch niet zo'n onoverkomelijke eis?

“Onoverkomelijk was dat de schippers tegelijkertijd door wilden gaan met de blokkades. Dat kon gewoon niet. Daar heb ik ze maandag al voor gewaarschuwd. Maar die waarschuwing hebben ze in de wind geslagen en dat vind ik een heel ernstige taxatiefout. Hun argument is dat ze in het verleden slechte ervaringen hebben opgedaan met het stopzetten van acties. Ze denken dat je alleen wat kunt bereiken als je de druk op de ketel houdt. Het zijn goede onderhandelaars, maar ze zijn te veel gefixeerd op oud zeer. Ik heb gezegd dat ze op die manier overheid, verladers en publieke opinie van zich vervreemden. Maar daar wilden ze niet naar luisteren.

“Het is erg jammer, want er lag een prachtig voorstel. De verladers zijn akkoord gegaan met een regeling die ze eigenlijk verketteren. Maar ik had ze weten te overtuigen dat de schippers zich alleen in alle rust op Europese regelgeving zouden kunnen voorbereiden. Dat ze alleen zo de tijd zouden krijgen om zich tegen de EG te wapenen. Want wat mij heeft getroffen, is de enorme versplintering van de binnenvaart. De schippers zullen zich in coöperatief verband moeten gaan organiseren. Zo kunnen ze Europa niet in.”

U zei te verwachten dat een wettelijk verplicht toerbeurtsysteem niet snel zou worden ingehaald door EG-regelgeving. Op welke termijn verwacht u die EG-regelgeving?

“Dat kan ik niet zeggen, maar mijn indruk is dat in Brussel zelfs de contouren van een marktordening nog niet op papier staan. Daarom was een tijdelijke wettelijke regeling ook zo zinvol. Maar de schippers wilden dat ik een termijn van acht jaar vastlegde. Dat was natuurlijk onmogelijk.

Hoe moet het nu verder?

“Ik hoop dat de schippers alsnog met mijn voorstel akkoord gaan. De deur staat open, zoals de minister het gisteren uitdrukte. Maar er is haast geboden. Met het verstrijken van de tijd zou het verzet tegen de wettelijke regeling wel eens kunnen toenemen. Niet alleen hier, maar ook in Brussel. De tijd om te oogsten was daar.”