Onderzoek: Belastingen gemeenten te snel gestegen

DEN HAAG, 28 JULI. De tarieven voor reiniging en riolering blijven in veel Nederlandse gemeenten spectaculair stijgen. Dit concludeert de Consumentenbond uit haar jaarlijkse onderzoek naar gemeentelijke belastingen, heffingen en tarieven. De gemeentelijke lasten zijn volgens de Bond de laatste jaren sneller gestegen dan het Rijk voor ogen stond.

De Consumentenbond heeft voor het eerst de gemeentelijke belastingdruk, als percentage van het besteedbare inkomen van de burgers, berekend. De cijfers lopen per gemeente sterk uiteen. In Amersfoort bedraagt de gemeentelijke belastingdruk 3,1 procent, in Katwijk slechts 1 procent.

Volgens de Consumentenbond heeft de stijging van de gemeentelijke belastingdruk alles te maken met de decentralisatie. Naarmate het Rijk de bevoegdheid om belastingen te heffen uit handen geeft en bij ruim zeshonderd gemeenten legt, verliest zij de greep op de totale belastingdruk.

Sinds 1982 zijn de inkomsten uit gemeentelijke belastingen in het hele land gestegen van 2,3 miljard naar 3,8 miljard gulden in 1993, ofwel met 60 procent. Het aandeel in de totale gemeentelijke inkomsten is gestegen van 13,6 naar 19,4 procent, als gevolg van een geringer aandeel van de Rijksbijdragen.

Belangrijkste bronnen van inkomsten voor de gemeenten zijn de onroerende-zaakbelasting (OZB) - voorheen onroerend-goedbelasting - en de rioolheffing. Samen zijn die goed voor 80 procent van de inkomsten uit gemeentelijke belastingen. De rest komt uit bij voorbeeld parkeergelden en hondenbelasting.

Leiderdorp is koploper in de heffing van reinigingsrechten met 552 gulden per gezin per jaar. Zeven gemeenten zitten er boven de 400 gulden per jaar. Tenminste vijftien gemeenten innen meer aan reinigingsrechten dan het kost, en dat mag volgend jaar niet meer. Verklaringen voor de verschillen liggen in zeer uiteenlopende deelnames in vuilverbrandingsinstallaties. Oude, al lang lopende contracten zijn dikwijls goedkoper dan recente. Gescheiden vuilinzameling kost méér en is nog niet overal een feit.

Een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vond de stijging van gemeentelijke belastingen met 60 procent over de afgelopen twaalf jaar nogal meevallen: “Dat is vijf procent per jaar en in die tijd zijn er tenminste een miljoen huizen bijgebouwd”.