Fiscus: beslag op bibliotheek Ritman

ROTTERDAM, 28 JULI. De fiscus heeft beslag gelegd op de bibliotheek van J.R. Ritman, voormalig directeur-eigenaar van De Ster-groep (wegwerpserviesgoed), omdat jarenlang geen btw over aangekochte boeken is betaald. De belastingdienst vindt dat de bibliotheek ten onrechte claimt een onderneming te zijn.

Volgens nog onbevestigde berichten gaat het om een voorheffing van bijna vijf miljoen gulden. Het beslag is gelegd om te voorkomen dat andere schuldeisers met het belastinggeld aan de haal gaan. De bibliotheek, genaamd Bibliotheca Philosophica Hermetica, is in onderpand bij de ING-bank sinds die bank begin dit jaar bij de Ster-groep ingreep en heeft een schuld van enkele honderden miljoenen guldens.

Ondernemer en kunstliefhebber Ritman breidde zijn verzameling zeventiende eeuwse kunst, oude boeken en manuscripten jarenlang uit op kosten van de Ster-groep. In 1990 bijvoorbeeld kocht Ritman volgens de jaarrekening voor 77 miljoen gulden aan kunst en boeken, terwijl het netto bedrijfsresultaat in datzelfde jaar 10 miljoen gulden negatief was. De waarde van de collecties werd bij een taxatie in opdracht van de bank begin dit jaar geschat op ongeveer 300 miljoen gulden. Bij een veiling of executieverkoop zou de opbrengst naar schatting echter slechts 100 miljoen gulden opleveren.

Tot 1991 groeide de omzet van De Ster gestaag, maar de expansie moest worden gefinancierd met tegen hoge rente geleend kapitaal van buiten. Hoewel de kernactiviteiten van het bedrijf steeds winstgevend waren, belandde het bedrijf door rentelasten, oplopend tot 38 miljoen gulden in 1991, in de rode cijfers.

Ritman (55) werd begin april door de ING Bank uit zijn functie gezet. Hij liet voor 525 miljoen gulden schulden na, waarvan 410 miljoen gulden bij de ING. De bank heeft zijn aandelen ondergebracht in stichting De Storm en De Ster-groep gesplitst in de culturele holding Helios en het winstgevende deel De Ster Holding. De schuld werd over beide holdings verdeeld. Bibliotheek en bedrijf zouden nu totaal gescheiden zijn, maar de boekencollectie dient als onderpand voor De Ster. Zowel de Bibliotheca als De Ster weigert elk commentaar.