EMS-valutaperikelen beheersen geldmarkt

AMSTERDAM, 28 JULI. De geldmarkten stonden de afgelopen week in het teken van de aanhoudende onrust in het EMS.

De onrust bleef, ondanks gebruikmaking van het rente-instrument, interventies en verbaal geweld door diverse centrale banken. Gisteren werd de maximale bandbreedte, de ruimte van 2,25 procent waarbinnen de meeste wisselkoersen ten opzichte van elkaar mogen fluctueren (peseta en escudo mogen 6 procent afwijken), op een haar na volledig gebruikt. De gulden was de sterkste valuta gevolgd door het Ierse pond; de peseta, de Franse franc, de Portugese escudo en de Deense kroon bungelden onderin.

Door het ook door Duitsland erkende belang van het EMS als voorloper van de Europese en Monetaire Unie, wordt alom gerekend op een forse verlaging van de Duitse rentetarieven teneinde de spanning in het stelsel te verminderen. Het is echter de vraag of een forse renteverlaging door de Duitsers waarschijnlijk is. Met betrekking tot het EMS geldt immers dat wat goed is voor de economie van het 'Ankerland', eveneens goed is voor het stelsel. Een substantiële verlaging van de officiële Duitse tarieven kan in de huidige situatie, waarin de prijsstijging en de geldgroei in Duitsland simpelweg te hoog zijn, leiden tot oplopende kapitaalmarkttarieven. Het gevaar bestaat immers dat een dergelijke actie de inflatieverwachtingen op langere termijn opstookt. Hogere kapitaalmarktrenten impliceren hogere lasten voor het toch al onder druk staande Duitse bedrijfsleven, dat grotendeels met lange midddelen is gefinancierd. Bovendien zou een (te) forse renteverlaging de Bundesbank haar reeds enigszins beschadigde aureool van onvermurwbare inflatiebestrijder ontnemen. Beide gevolgen zijn in de huidige situatie inderdaad ongewenst voor Duitsland en het EMS. Tegen deze achtergrond lijkt een bescheiden verlaging van de officiële tarieven met 0,25 procentpunt aan Duitse zijde ter ondersteuning van het EMS het meest voor de hand te liggen. De verlaging van de Repo-rente vandaag met 20 basispunten maakt dit waarschijnlijk.

Gezien de verwachtingen in de markt zal een geringe verlaging van het disconto als teleurstellend worden ervaren. Gevreesd moet worden dat de spanningen niet geneutraliseerd worden. Alsdan komt de taak van het wegnemen van de spanningen op de plaats te liggen waar die hoort: bij de Banque de France. De Fransen hebben immers te agressief de rente verlaagd en vervolgens het EMS-spel ter verdediging van hun munt opportunistisch gespeeld: veel woorden en interventies, pas in een laat stadium gebruikmaking van het rente-instrument. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld België, dat al in een zeer vroegtijdig stadium beleggers duidelijk maakte dat het haar ernst is met de koers van hun munt, door verhoging van enkele rente-tarieven.

Uit de weekstaat van de afgelopen week valt niet op te maken hoeveel de interventies van DNB ten behoeve de zwakke broeders in het EMS hebben belopen. De totale goud- en deviezenvoorraad is gestegen met 3,3 miljard gulden, echter ook de herwaardering van onder andere de dollar heeft hieraan bijgedragen. Interventies werken verruimend op de geldmarkt. De eveneens verruimende werking van betalingen van het Rijk via de schatkist (2,9 miljard gulden), is teniet gedaan door de verhoging van de verplichte kasreserve met bijna 5,5 miljard gulden. In anticipatie op de belastingafdrachten komende week zal de verplichte kasreserve per 30 juli teruggebracht worden van bijna 17 miljard gulden naar 8 miljard gulden.

Bron: Economisch Bureau ING Bank