Doek valt voor LDP in Japan

TOKI0, 28 JULI. Het doek is gevallen voor de Liberaal-democratische Partij van Japan. Zeven oppositiepartijen hebben overeenstemming bereikt over de vorming van de nieuwe Japanse regering, zonder de LDP. Daarmee is een einde gekomen aan 38 jaar ononderbroken regeringsmacht van de LDP.

De fractieleiders van twee hervormingspartijen hebben vandaag de top van de LDP persoonlijk op de hoogte gesteld van het besluit van de zeven. Gisteravond bereikten deze partijen overeenstemming. Tot de zeven behoren de vier oude oppositiepartijen (exclusief communisten) en de drie nieuwe hervormingspartijen: de Vernieuwingspartij (van de 57-jarige Tsutomu Hata en de zijnen), de Nieuwe Partij van Japan (Morihiro Hosokawa, 55) en de Nieuwe Voorbode Partij.

Waarschijnlijk volgende week op zijn vroegst komt het parlement bijeen om de nieuwe premier te kiezen, die daarop het kabinet zal vormen. Grote kanshebbers voor het premierschap zijn Hosokawa en Hata. De leider van een van de twee hervormingspartijen zei vandaag voor de Japanse televisie: “Ik heb geen bezwaar tegen Hata, ik ken hem goed, Hata is zeer betrouwbaar.” Hosokawa, die eerder zei dat hij geen premier wilde worden, zei vandaag dat hij daarover nog geen besluit had genomen. De nieuwe regering zal waarschijnlijk eind augustus door de keizer worden beëdigd.

De belangrijkste taak van het nieuwe kabinet zal de politieke hervorming zijn, zowel van het kiesstelsel als van het parlement. De zeven zijn overeengekomen het aantal zetels in het Lagerhuis terug te brengen van 511 naar 500. De helft zal worden gekozen via evenredige vertegenwoordiging, de andere helft per kiesdistrict, waarvoor in elk district één zetel is te vergeven. Nu zijn dat er wel drie tot vijf, wat in de hand werkt dat kandidaten van dezelfde partij met elkaar strijden om de gunst van de kiezer.

De nieuwe coalitieregering zal steunen op 244 zetels in het 511 zetels tellende Lagerhuis. De LDP heeft 223 zetels. Inclusief steun van onafhankelijken is de verhouding 263 zetels voor de coalitie en 231 voor de LDP (de communisten hebben 15 zetels). Daarmee heeft de nieuwe coalitieregering de absolute meerderheid in het Lagerhuis. In het Hogerhuis heeft de oppositie al de absolute meerderheid. De LDP verloor op 18 juli bij de vervroegde verkiezingen de absolute meerderheid in het Lagerhuis.

Vandaag is druk overleg gevoerd door de zeven over belangrijke zaken voor het regeerakkoord zoals de nationale veiligheid, de buitenlandse politiek, kernenergie, hervormingen van de bureaucratie en het Veiligheidsverdrag met Amerika.

Pag.4: Grote paniek uitgebroken binnen LDP

De Nieuwe Partij van Japan onder leiding van Hosokawa wil een eind maken aan de "ijzeren drie-eenheid" van bureaucratie, politici en ondernemers, die Japan al bijna 40 jaar in de greep houdt.

Vandaag is de LDP meegedeeld dat haar hervormingsplannen onvoldoende zijn. De LDP koos deze week net als de anderen voor de voorstellen voor politieke hervorming van Hosokawa en de zijnen, nadat de LDP soortgelijke voorstellen vorige maand had afgewezen, wat leidde tot de afsplitsing van Hata en de zijnen en vervolgens de val van het kabinet-Miyazawa. Volgens de zeven is het hervormingsstreven van de LDP onvoldoende overtuigend.

In de LDP is vandaag grote paniek uitgebroken. Topleiders hebben zware druk uitgeoefend op vice-premier Masahuro Gotoda, oud en ziek, om zich kandidaat te stellen voor het voorzitterschap, maar deze weigerde. Gotoda zou een voor iedereen aanvaardbare voorzitter zijn.

Vandaag hebben nog eens drie parlementsleden van de LDP de partij verlaten, ze zullen voortaan als onafhankelijken in het parlement optreden of kiezen voor een van de drie hervormingspartijen. Komende vrijdag zal de LDP een nieuwe voorzitter kiezen als opvolger van premier Kiichi Miyazawa (73). De strijd gaat tussen twee officiële kandidaten: Michio Watanabe, oud-minister van buitenlandse zaken, en Yohei Kono, eerste kabinetssecretaris van het demissionaire kabinet-Miyazawa.

Sommige waarnemers houden er rekening mee dat vrijdag de LDP alsnog uit elkaar valt en politiek Japan nog voor grote verrassingen komt te staan.