Buitenlandse kritiek op Kroaten te wijten aan 'buitenlandse journalisten'; Tudjman is zich van geen kwaad bewust

LJUBLJANA, 28 JULI. De Kroatische president Franjo Tudjman heeft gisteren de eis om een internationale economische boycot tegen Kroatië die in Londen, Parijs en Moskou te horen is, als absurd bestempeld. Ook het verwijt van de Veiligheidsraad dat Kroatië met de opening van het vliegveld Zemunik en een pontonbrug bij Zadar een hervatting van de burgeroorlog zou provoceren, wees hij van de hand.

In een anderhalf uur durende televisieoptreden dat gisteravond door de Kroatische televisie werd uitgezonden verdedigde Tudjman zich zelfverzekerd en soms geërgerd tegen de kritiek aan zijn adres. Daarbij maakte de groep journalisten die de president op een meer dan beleefde, zo niet onderdanige wijze vragen stelden het hem niet bijzonder moeilijk.

De reden van zoveel begrip van de Kroatische journalisten voor de problemen van Tudjman komt niet uit de lucht vallen: journalisten die vervelende vragen stellen worden niet meer tot de president toegelaten. De lijst van buitenlandse journalisten die niet meer in aanmerking komen voor een interview met Tudjman wordt dan ook met de dag langer, net zoals de lijst van Kroatische journalisten die hun salaris nog slechts ontvangen om hun mond dicht te houden of die zelfs wegens hun kritische houding hun baan verloren hebben.

De sterke arm van Tudjman reikt echter slechts tot aan de Kroatische grenzen. Dat in de Europese hoofdsteden steeds vaker kritische geluiden aan het adres van Kroatië te horen zijn is volgens Tudjman dan ook de schuld van “buitenlandse journalisten die een goed georganiseerde propaganda-oorlog tegen het Kroatische volk voeren”. Meldingen in de Westerse pers dat troepen van het Kroatische leger in Bosnië aan de gevechten deelnemen noemde hij gisteravond “een grove leugen”. Ook berichten over de verdrijving door Kroatische milities van duizenden moslims uit Mostar worden door hem tegengesproken. Volgens de Kroatische president zijn het juist de moslims die de afgelopen maanden een bloedbad onder de Kroaten in Bosnië hebben aangericht en duizenden Kroaten uit hun dorpen verdreven hebben. “De Kroaten zijn niet de aggressors maar de slachtoffers in Bosnië”, aldus Tudjman.

Nog minder begrip toonde de president gisteren voor de kritische geluiden als zou hij door de aanleg van een pontonbrug en de opening van een vliegveld bij Zadar de Kroatische Serviërs in het aangrenzende Krajina opnieuw tot geweld uitnodigen. Die kritiek verstomde weliswaar enigszins toen aan de vooravond van de openingsplechtigheid de Kroatische regering een overeenkomst met de Serviërs sloot waarin ze beloofde vóór 1 augustus haar troepen bij de brug en het vliegveld terug te trekken en de beide objekten over te dragen aan de VN-vredesmacht, maar na dat akkoord heeft de regering weer voorwaarden aan die belofte verbonden: ze maakte de terugtrekking van de Kroatische troepen afhankelijk van de Servische bereidheid hun zware wapens aan de VN-vredesmacht over te dragen. Diplomaten in Zagreb vrezen dat wanneer Kroatië blijft weigeren om zijn troepen bij Zadar terug te trekken, dit zal leiden tot het opnieuw uitbreken van de vijandelijkheden.

Tudjman maakte gisteren duidelijk de bezorgdheid van de diplomaten niet te delen. “De Serviërs in Krajina moeten begrijpen dat deze regio op korte termijn weer onder controle van de Kroatische regering moet komen. Als we dat niet aan de onderhandelingstafel kunnen bereiken zullen wij Krajina met militaire middelen bevrijden”, verklaarde hij gisteren opnieuw.

Tudjman staat met zijn Krajina-politiek onder zware druk van enerzijds radicale stromingen, die wensen desnoods met geweld een einde te maken aan de Servische controle over dertig procent van het Kroatische grondgebied, en anderzijds het buitenland, dat een vreedzame regeling met de Kroatische Serviërs wenst. De Serviërs weigeren hardnekkig te praten over een eventueel herstel van de Kroatische controle over Krajina. In diplomatieke kringen in Zagreb wordt aangenomen dat Tudjman desalniettemin zijn troepen bij Zadar alsnog vóór zaterdag zal terugtrekken. “Tudjman weet precies waar de grenzen van zijn mogelijkheden liggen”, meent een Westerse diplomaat.