Vooral landbouw dupe van watersnood VS

WASHINGTON, 26 JULI. De economische schade van de overstromingen van de Mississippi in het Midden-Westen van de Verenigde Staten is minder groot dan de schade die de orkaan Andrew in Florida vorig jaar veroorzaakte, zo blijkt uit de tot nu toe ingediende claims.

Dat de schade nog beperkt is komt omdat de door overstromingen getroffen gebieden rond de Mississippi, de Missouri en de zijrivieren over het algemeen dun bevolkt zijn. Vooral landbouwgrond met aanplant is getroffen.

De officiële schattingen van gouverneurs van de getroffen deelstaten, die federaal geld willen krijgen, komen nu uit op iets meer dan 12 miljard dollar. Meestal zijn de aanvankelijke schattingen bij rampen te hoog. De schade van orkaan Andrew werd aanvankelijk op 40 miljard dollar geraamd en bleek later minder dan de helft van dat bedrag. De aardbeving in San Francisco van 1989 kostte zes miljard dollar in plaats van zeven miljard.

De Nederlandse verzekeraars Aegon en Internationale Nederlanden Groep hebben verklaard geen substantiële uitkeringen te hoeven doen in het getroffen gebied.

De schattingen van de waterschade gaan er van uit dat het spoedig ophoudt met regenen.

Vorige week schatte het Amerikaanse ministerie van landbouw dat zes procent van de nationale aanplant in sojabonen en mas en 2,3 procent van het totaal aan landbouwgronden in Amerika onder water staat. Sinds het ontstaan van een bres vorige week in de 52 mijl lange Snydijk aan de Westelijke oever van de Mississippi ten noorden van de stad St. Louis, zal dat percentage wat zijn gegroeid.

De schade is beperkt omdat de boeren volgend jaar meteen weer kunnen zaaien. In Florida moeten de fruitkwekers jaren wachten tot hun na de orkaan aangeplante boompjes weer vrucht dragen.

Op de handelsbeurs van Chicago wordt driftig gespeculeerd op het weer. Gisteren daalden de prijzen voor sojabonen, omdat er droger weer wordt voorspeld. Dat zou betekenen dat minder land onder water komt te staan. Veel dijken van zand en klei zijn verzwakt door langdurige doorweking.

Op de lange termijn voorzien marktanalytici weinig opwaartse druk van de overstroming op de voedselprijzen. De grondstoffen vormen maar een gering aandeel van de prijs van de eindprodukten. Bovendien zijn er grote voorraden graan en mas van het vorige, zeer geslaagde oogstjaar in de pakhuizen.

De economie in het Midden-Westen draait wat beter dan die van de hele natie. De vraag is of de schade van de overstromingen op de plaatselijke economie even groot zal zijn als die van de grote droogte in 1988, toen ook de landbouwgronden buiten de rivierbeddingen zwaar waren getroffen. De verwachting van een extra jaarlijkse inflatie van twee procent kwam niet uit.

De zware regenval heeft de oogst in hogere gebieden wel aangetast, maar de oogst was al matig vóór de overstroming. Een probleem is het vervoer van graan over de rivier. Benoorden de deelstaat Arkansas ligt het verkeer geheel stil. Volgeladen duwbakken zijn zo goed en kwaad als het kan vastgelegd aan de oevers van de voortsnellende rivier.

Het vrachtvervoer per rails gaat wel door. Veel railverbindingen zijn ondergelopen, maar de spoorwegmaatschappijen zorgen samen voor alternatieve routes. Omdat de verkeerscontrole is gecentraliseerd kunnen treinen door de druk op enkele knoppen worden omgeleid. De snelwegen zijn gevuld met vrachtauto's die omrijden, omdat veel bruggen zijn gesloten.

De meeste grote industrieën in het Midden-Westen functioneren nog. Grote bedrijven in het gebied hebben weinig waterschade. De vliegtuigfabriek Mc Donnel Douglas en de grote autofabrieken in St. Louis draaien nog op volle toeren. Bedrijven uit het ondergelopen centrum van Des Moines in Iowa hebben hun kantoren tijdelijk naar gebouwen, garages en huiskamers verplaatst. Waar bruggen zijn gesloten zijn werknemers soms niet in staat naar hun werk te gaan omdat hun kantoor door de omleidingen plotseling op 300 kilometer in plaats van drie kilometer afstand ligt.

Vandaag neemt het Congres waarschijnlijk een hulppakket van tweeënhalf miljard dollar aan voor slachtoffers van de overstroming. Het Congres wilde niet te hard van stapel lopen. Gezien het begrotingstekort wilden de Republikeinen en een groep Democraten de uitgaven compenseren met extra bezuinigingen elders. Veel Congresleden vinden bovendien dat degenen die onverzekerd in een slecht ingedijkte rivierbedding wonen niet automatisch een vergoeding kunnen krijgen nu het extra risico dat ze hebben genomen verkeerd is uitgepakt. Aan de andere kant bespaart de ramp de overheid geld omdat het door de prijsstijgingen de landbouwprijzen minder hoeft te subsidiëren.

Verwacht wordt dat sommige dorpen geheel zullen worden ontvolkt door de overstroming. Veel mensen zullen hogerop gelegen plekken opzoeken. Als zo'n dorp of district veel geld heeft moeten uitgeven aan het opwerpen van zandzakken en aarden wallen, moeten de lokale belastingen omhoog. Maar als de meeste burgers zijn gevlucht, is faillissement het enige alternatief.

Arme mensen zullen waarschijnlijk weer willen terugkeren in hun huizen. Om verhuizing uit gebieden met overstromingsgevaar te bevorderen koopt de overheid een huis als dat voor meer dan 50 procent is verwoest. Er gaan stemmen op om die regeling te verruimen. In oude plaatsjes aan de Mississippi wonen veel mensen al hogerop maar in totaal zijn er steeds meer mensen in de rivierbedding gaan wonen.

De federale verzekering tegen overstromingen is onlangs failliet gegaan door uitkering op eerdere stormen. Slechts 20 procent van de getroffen huizenbezitters had deze verzekering en volgens critici heeft de verliesgevende overheidsverzekering het bouwen in gevaarlijke gebieden bevorderd.

Verwacht wordt dat het herstel van de overstroming voor een nieuwe, kleine, plaatselijke economische opleving zal zorgen. Maar als het slecht weer blijft, zal de wederopbouw en dus de snelle groei moeten worden uitgesteld. Veel schoonmaakbedrijven hebben al vertegenwoordigers met offertes naar het Midden-Westen gestuurd om de schimmel en de modder uit de huizen en gebouwen te laten halen.