Twijfel rijst in Israel over nut Libanese actie

TEL AVIV, 27 JULI. Nauwelijks drie dagen na het begin van de grote Israelische lucht- en artillerie-aanval tegen Hezbollah in Zuid-Libanon rijzen hier twijfels en vraagtekens over de juistheid van de militaire en politieke beoordelingen die er aan ten grondslag liggen.

Nu al ontstaat de indruk dat de regering van Yitzhak Rabin even weinig van het "Libanese moeras' begrijpt als zijn voorganger Menachem Begin die in 1982 een zuiveringsactie tegen de PLO lanceerde die drie jaar duurde en Israel op het verlies van 650 soldaten kwam te staan. Met deze les voor ogen deinst Rabin er voor terug zijn leger op de Hezbollah-posities af te sturen en indien dat mogelijk zou zijn de oorlog met deze Islamitische fundamentalistische organisatie in een landoorlog te beslissen. Voordat deze escalerende stap wordt genomen wordt eerst op grote schaal de domino-variant tegen Hezbollah geprobeerd.

Voor dat experiment betalen tienduizenden dorpelingen uit Zuid-Libanon een hoge prijs. Gisteren nog nadrukkelijker dan de dag daarvoor werden zij door de Israelische artillerie, vliegtuigen en helikopters uit hun dorpen verdreven. De politieke en militaire top heeft bedacht dat zo'n vluchtelingenstroom uit Zuid-Libanon naar Beiroet de Libanese regering zou dwingen het Libanese leger tegen Hezbollah in te zetten. Misschien zou de Libanese regering zelfs Damascus kunnen vragen om Hezbollah tot de orde te roepen.

Er is echter geen enkele reden te veronderstellen dat dit Israelische scenario zich in werkelijkheid zal voltrekken. Waarom zouden de tienduizenden shi'itische vluchtelingen die uitgeput in Beiroet aankomen kwader op hun regering dan op Israel zijn? Is het realistisch te veronderstellen dat de Libanese regering beter dan Israel in staat is Hezbollah aan te pakken?

Kan premier Rabin niet doorgronden dat de shi'ieten, juist de vluchtelingen, door de Israelische actie juist in de armen van de Hezbollah-ideologie worden gedreven en dat hun woede zich in de eerste plaats tegen Israel zal richten? Zouden de beleidsvoerders in Jeruzalem niet op hun vingers kunnen natellen dat er van de domino-theorie niets klopt omdat de politieke invloed van de shi'ieten na de Libanese oorlog van 1982 sterk is toegenomen en Hezbollah zelfs is doorgedrongen tot het Libanese "establishment'. Van de regering in Beiroet kan om deze reden geen actie tegen Hezbollah worden verwacht.

Het positieve aspect van het verjagen van de Libanese dorpelingen naar het noorden is dat dit Israels enorme vuurkracht de kans geeft Hezbollah-posities in de verlaten dorpen in de wurggreep te nemen zonder dat er burgerslachtoffers vallen. Vanaf het begin hebben Israels leiders dat uitdrukkelijk als een belangrijk element in hun strategie tegen Hezbollah beschouwd. Maar zullen de dorpelingen daarvoor dankbaar zijn als ze misschien over enkele weken naar hun zwaar verwoeste dorpen terugkeren?

Zo werkt de menselijke geest immers niet! Om deze redenen slinkt de meerderheid in de regering-Rabin voor de grote en kostbare militaire operatie tegen Hezbollah. De vier Merets-ministers weten niet goed waar ze het zoeken moeten en ook enkele socialistische bewindslieden zitten met kromme tenen achter de groene tafel. Zij doen hun uiterste best om te voorkomen dat Rabin aan zijn daarop kennelijk aandringende opperbevelhebber generaal Ehud Barak toegeeft en Israels troepen op de Libanese dorpen afstuurt.

Het zou vanuit militair standpunt bezien een unicum zijn indien Israels vuurkracht, zonder begeleiding van grondtroepen, een zeer gemotiveerde guerrilla-beweging als Hezbollah zou kunnen verslaan. Voorlopig is dat, gecombineerd met de domino-theorie, precies het fundament waarop de Israelische militaire operatie tegen Hezbollah berust.

Misschien daarom heeft een hooggeplaatste persoonlijkheid in Jeruzalem gisteren het neusje van de zalm van de Israelische journalistiek bijeengeroepen. De uitverkorenen kregen te horen dat de actie wel twee weken kan duren en succes tegen Hezbollah niet is verzekerd.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, die vermoedelijk begin volgende week naar Jeruzalem komt, krijgt dat ook onder ogen en zal Rabin ongetwijfeld vragen waarom nu en voor wat.

De Amerikaan heeft veel begrip voor de provocaties waaraan de tegen vrede gerichte Hezbollah Israel blootstelt en voor Israels woede om de dood van 7 soldaten. Maar afgezet tegen het kwakkelende vredesproces, komt Israels actie tegen Hezbollah uiterst ongelegen, tenzij alle partijen - Libanon, Syrië, Jordanië en de Palestijnen - er geen traan om laten. In dat theoretische geval dient Israel juist de vrede en zo wordt de boodschap in Jeruzalem ook gebracht.