Makers van kunst Kostabi vervalsen hun eigen werk

NEW YORK, 27 JULI. Mark Kostabi, de beeldend kunstenaar uit New York die anderen schilderijen laat vervaardigen en die vervolgens als eigen werk signeert en verkoopt, is door zijn eigen medewerkers opgelicht. Zij hebben het enige dat hij zelf aan zijn schilderijen toevoegt, zijn handtekening, vervalst.

Een nog onbekende medewerker van Kostabi World, de studio van de kunstenaar, heeft dertig niet door Kostabi goedgekeurde schilderijen voorzien van de handtekening van zijn baas en met behulp van een verkoopmedewerker van de studio in Tokio aan de man gebracht als echte Kostabi's.

Volgens de openbare aanklager hebben beide medewerkers hun werkgever echter niet zomaar een koekje van eigen deeg gepresenteerd; de verkoopmedewerker, Andrew Behrman, is officieel in staat van beschuldiging gesteld wegens fraude en samenzwering. Hij loopt de kans veroordeeld te worden tot vijf jaar gevangenisstraf en een boete van een half miljoen gulden.

Misschien moet Behrmans advocaat proberen er een geval van uitlokking van te maken om zijn cliënt vrij te pleiten.

Kostabi (32) heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om zijn werkwijze nog eens uit de doeken te doen. In zijn studio vervaardigen twaalf schilders onder zijn supervisie tussen tweehonderd en tweeduizend doeken per jaar. De ideeën voor de doeken komen uit de "denktank' in de studio waar mensen aan de lopende band schetsen maken. De schilderijen worden na Kostabi's goedkeuring en signering verkocht voor acht- tot honderdduizend gulden per stuk.

Volgens Kostabi is zijn manier van werken vergelijkbaar met die van de grote meesters Rembrandt en Rubens en, om een modernere grootheid te noemen, van Andy Warhol. Kritiek als zou zijn kunst slechts bestaan uit het beheren van een lopende band pareert hij door te wijzen op de inderdaad indrukwekkende verkoopcijfers en op zijn betrokkenheid bij het ontstaan van het werk.

De verkoop van een niet nader bekendgemaakt aantal vervalste doeken heeft volgens hem een "aanzienlijk bedrag' opgebracht. Maar Kostabi voelt zich vooral gedupeerd omdat de stijl van zijn studio is gemiteerd, een stijl die hijzelf omschrijft als “sociaal surrealisme”. Dat surrealisme komt tot uiting in de “gezichtsloze figuren” op de door zijn studio voortgebrachte doeken. Die figuren “weerspiegelen de angst van de samenleving voor individualiteit”. Precies zulke figuren heeft de anonieme handtekeningvervalser geschilderd.

Kostabi's atelier wordt wel de McDonald's van de kunstwereld genoemd, en de kunst die hij produceert fast-art. Kostabi heeft om kopers te lokken nu ook een restaurant in zijn studio in SoHo geopend. Men kan er eten. Terwijl men wacht, wordt een schilderij naar keuze gemaakt. Het kan, nog nat, in speciale verpakking meegenomen worden. Ook is het mogelijk voor een klein bedrag door een kijkgat even in het atelier te gluren, een soort kunst-peepshow.