Luchtvaart

Hou toch op! Het zal wel weer een jammerklacht over het lawaai worden, als ik je ken, ik zie het al aan de titel. Alsof er niets ergers in de wereld is en alsof wij lezers allemaal in de Amsterdamse binnenstad wonen. De aanvliegroute op Schiphol was nog geen dag verlegd of het gezeur begon al. Voor de verandering vlogen ze een keertje over de grachtengordel en meteen stond de klaaglijn rood en was er een hele pagina over Mainport Schiphol in de Volkskrant waar tientallen venijnige zwarte vliegtuigjes op getekend waren. Moet een illustrator met teer gestel zijn geweest, die ongetwijfeld onder de nieuwe aanvliegroute woont. Echt iets voor jou om ook nog een duit in het zakje te doen. Maar wij walgen van dat verwende gezeur. Hou op en bedenk wat anders.

Zo lezer, lust u het niet, dat eeuwige geklaag over lawaai? Heeft u dat al zo vaak gezegd? Dan zal ik u er nog veel meer van geven, met geweld zal ik het u door de keel duwen, net zolang tot u het wel lekker vindt. Daar is een lezer nu eenmaal voor. Ik ben trouwens niet in staat om iets anders te bedenken, met dat geronk boven mijn kop. Komaan, het kan misschien nog een nuttige waarschuwing zijn.

Churchill zou de fout niet gemaakt hebben. Ze zeggen dat hij zijn strategische hoofdkwartieren met opzet in de buurt van de Londense arbeiderswijken plaatste, zodat de Duitse bombardementen niet de huizen van de welgestelden zouden treffen. Harde noodzaak natuurlijk. Hij kende de Engelse betere standen. Als hun dure theeservies zou barsten door het vliegtuiggeronk zouden ze nog voor de poorten van Berlijn bereid zijn om het met Hitler op een akkoordje te gooien. Op Schiphol zijn ze minder slim geweest.

Hebben al die hardwerkende binnenstadbewoners hun dure kantoren en luxe appartementen soms ingericht om zich nu uit de stad te laten verjagen door het kabaal van chartervluchten met onnozele toeristen? Die binnenstadbewoners zijn beslist niet het soort mensen dat bij de Vakantieman gaat klagen als hun iets niet zint. Die lui regelen hun eigen zaakjes. Ze zullen bij een bevriende partijvoorzitter nog even voorstellen om een paar afgedankte vliegdekschepen in de Noordzee te leggen en als dat niet lukt is het oog om oog, tand om tand. Er is daar waarachtig wel voldoende deskundigheid en kapitaal in de buurt om een klein maar effectief afweergeschut op te leveren dat simpel en onopvallend van een weelderig dakterras kan worden bediend. Ze weten heel goed dat een ramp pas indruk zal maken als hij in het hart van de stad plaatsvindt. Als het toestel zijn brandstof boven het stadhuis heeft afgeworpen en na rakelings over de vier gordels van smaragd te hebben gescheerd zich in het Rijksmuseum boort, zal de voorzitter van de heemschut terecht zeggen: “We moesten de stad vernietigen om haar te redden. Een bewust Amsterdammer kon niet lijdelijk toezien dat de binnenstad een spookstad werd waaruit de energiekste bewoners moesten vluchten.”

Het zal de onvermijdelijke consequentie zijn van de onverklaarde oorlog tussen de mens in de lucht en die op de grond. Hoe heerlijk was dat helse geluid niet als ik me opmaakte om op reis te gaan. Motoren van de vrijheid. Op de grond besef je dat de natuurlijke verschijningsvorm van het vliegtuig de bommenwerper is. De zakenman die in Hongkong aankomt en minutenlang tussen de flatgebouwen doorvliegt ziet met een verbaasde en tevreden glimlach hoe de bewoners achter de ramen van hun bed geschud worden. De piloot van het gevechtsvliegtuig ziet de grond uit de bomkrater opspatten en schrijft in zijn dagboek: de aarde ontvouwt zich als een roos.

Het kan niet anders of er komt een einde aan. Er is niet eens een opstand van de grondbewoners voor nodig. De ontwikkeling van de burgerluchtvaart leidt er vanzelf toe dat het ophoudt. Steeds dichter worden de reizigers op elkaar gepakt, steeds ondragelijker het lijden van deze kistkalveren. De tijd is niet ver meer dat de reizigers bij de incheckbalie met een injectienaald voor de duur van de reis bewusteloos zullen worden gespoten, zodat ze allemaal effectief gestapeld in het laadruim kunnen worden vervoerd. Het zal een hele opluchting zijn en tot interessante prijsverlagingen leiden, maar het zal een onvermoed keerpunt in de luchtvaartgeschiedenis blijken, want op den duur zal het tot ieders verbazing steeds vaker voorkomen dat de gezagvoerder, ervaren piloot met onberispelijke staat van dienst, halverwege de oceaan besluit om het ruim te openen en zijn lading af te stoten, en als hij aankomt op zijn plaats van bestemming zal hij in verwarring zijn, want zijn hele opleiding heeft hem geleerd om de veiligheid van de passagiers voorop te stellen, en hij zal zeggen dat hij zelf niet weet waarom hij het deed, het was zomaar gekomen, hij mijmerde wat over zijn vracht en toen had het opeens de natuurlijke en vanzelfsprekende handelwijze geleken om het luik te openen. Niets aan te doen, de menselijke natuur laat zich niet dwingen, daar is op den duur geen prijzenslag tegen opgewassen.

En dan, heel even, zal een reis naar Amerika weer dagen duren in plaats van uren. Het zal een reis zijn die men twee of hoogstens drie keer in zijn leven maakt en waar men zich jaren op voorbereidt met een tinteling van verlangen, want de schepen zullen wel iets sneller zijn dan vroeger, maar niet veel goedkoper. Behalve reizigers zullen ze ook weer brieven meevoeren, want telefoon en computercommunicatie zullen verboden zijn, omdat de psychiatrische afdeling van de Wereldgezondheidsraad heeft ontdekt dat de mogelijkheid om met iedereen op de wereld onmiddellijk te communiceren tot gevaarlijke depersonalisatieverschijnselen leidt. Mainport Schiphol, herdoopt in het Museum van de Vooruitgang, zal verlaten zijn zoals een filmstudiocomplex in het televisietijdperk en het vliegdekschip de Rottenberg zal onttakeld als kinderspeelplaats voor de pier liggen. Even, vlak voor de technologie die bij het informatietijdperk past in zicht komt, in het korte moratorium voordat onze genetische code ontcijferd is en we als een fax overal heengeseind zullen kunnen worden, zal de aarde weer groot zijn.