Beleggen met oog- en oorkleppen op

Eind maart daalde de Optiebeurs-index door politieke spanningen in Rusland op een maandag van 319,31 naar 315,46. Een deel van de beleggers zag een forse correctie in het verschiet, maar desondanks sloot de index gisteren 6 procent hoger op 333,74, rommelt het nog/weer in het oosten en weten beleggers nog steeds niet wat ze moeten doen of nalaten.

Deze rubriek van 23 maart ging over combinaties in Philips en Koninklijke Olie samengesteld met de oog- en oorkleppen op, dus zonder een visie te hebben. Een neutrale, rustige en ook veilige positie, binnen bepaalde grenzen. Hoe overleefde het plan de opmars van de beide internationals?

Eerst Philips. Dat deed toen 23,90 en de put oktober 1996 25 4,50 gulden. De koper van 400 aandelen en 4 put-opties betaalt bijna 11.500 gulden en heeft drie en een halfjaar het recht de stukken op 25 gulden, de optie-uitoefenprijs, te verkopen. Zie die 11.500 als een investering die een belastingvrij rendement op moet leveren. Hoe gaat dat?

Schrijf met de aandelen als dekking de call oktober 1993 25 voor 2,40. Dat geeft 8,3 procent rendement over een periode van 6 maanden. Nu staat het aandeel op 31,30, de optie op circa 7,10. Worden de opties uitgeoefend en moet met 1,10 (25,00 min 23,90) winst op 25 gulden verkocht worden, dan bedraagt het rendement 3,50 (2,40 + 1,10) of 12 procent, zonder kosten, dus bruto. Een fraai resultaat. De lange put blijft over en kan dienen voor een vergelijkbare strategie wanneer het aandeel weer daalt.

Het Olie-verhaal ziet er anders uit. Basis is de put oktober 1996 160,00 (aandeel in maart 160,70) van 13 gulden. Beschouw deze optie als een aandeel met een beperkte levensduur en schrijf de put oktober 1993 155 voor 4,00 gulden. Dat geeft een onbelast rendement van 30 procent over 6 maanden.

Overdreven veel? Het aandeel doet nu 180,30 en de geschreven put nog een paar dubbeltjes. Wanneer die voor 50 cent wordt gesloten, bedraagt het rendement circa 25 procent.

En dan? De Olie-belegger blijft zitten met lange puts 1996 160. De neutrale positie is nu baisse gericht en kan weer worden opgebouwd als Olie flink daalt.

Zijn er ook nú van die neutrale combinaties denkbaar? Ja, maar de keus is beperkt omdat veel fondsen op een vermeende hoogste koers in de afgelopen twaalf maanden staan. De lange puts zijn dan relatief goedkoop, maar de korte het onbelaste dividend op de lange leveren bijna niets op.

Je zou wèl kunnen anticiperen op een ommekeer, een technische reactie, door nu lange baisse aandelen te kopen. Voorbeelden: ABN Amro (aandeel 59,50) januari 1996 52,50 op 2,30, Aegon (85,70) januari 1996 80 op 4,20, KLM (34,20) oktober 1996 30 op 3,50 enzovoort.

Unilever valt buiten die groep. Op 11 maart was de top 217,50 en de huidige koers ligt daar met 190 gulden 12 procent onder. Een opmerkelijke krach voor de lieveling van de beurs, een rol die voorlopig in handen is van Koninklijke Olie.

De Unilever put oktober 1997 uitoefenprijs 185 gulden noteerde gisteren een omzet van 70 contracten en een slot van 10,40. Je betaalt voor het recht om tijdens een periode van ruim 4 jaar (de resterende looptijd van de optie) 100 aandelen te verkopen op 185 gulden 1040 gulden.

Veel lezers, blijkt uit reacties, vinden een put moeilijker te vatten dan het mechanisme van een call. Daar heeft iedereen in het begin last van. Optiebeurzen hebben bij de introductie (de calls waren er eerder) veel moeite gedaan om dit verschil uit te leggen. Terug naar Unilever.

De lange put kan worden gecombineerd met een korte optie om te komen tot een vergelijkbare spread als in Koninklijke. Er zijn legio mogelijkheden, maar alle met een verschillend risico. Een voorbeeld.

Wie Unilever op 185 gulden aantrekkelijk vindt en misschien wil kopen, schrijft de put januari 185 en krijgt 4,00 voor de eventuele plicht te kopen. De kans bestaat dat er als reactie op de voornoemde stille krach een koersbeweging volgt die de koers flink opdrijft en de korte put onder de 1,00 drukt. De combinatie kan dan met 3,00 winst worden gesloten.

Wanneer Unilever verder daalt, en de houder van de combinatie niets doet, zullen de stukken een keer op 181,00 (185,00 min 4,00 optiepremie) geleverd worden. Daarna zijn ze ruim vier jaar zonder zorgen beschermd door de lange puts 185.

Wie geen aandelen wil, kiest voor een andere korte optie of sluit op tijd zijn positie.