Historische opname

Beethoven: Canata on the Death of Emperor Joseph II/ Grosse Fuge (Intaglio, incd 7361). Shostakovich: Violin Concertos 1&2 (Intaglio, incd 7241) en Cello Concertos 1&2 (incd 7251). Importeur Koch International.

De compact disc biedt de mogelijkheid om geluidsopnames tot in de kleinste details te manipuleren. Irritante kuchjes worden weggepoetst, ongewenste intonaties naar de achtergrond gedrongen en mislukte melodietjes worden overgespeeld en aan de montagetafel onhoorbaar ingelast. Ook opnamen uit de prehistorie van de audiotechniek kunnen dank zij de digitale mogelijkheden worden glad gestreken, waardoor ze bijna klinken als frisse, moderne opnamen. Een deel van de charme gaat daarbij verloren en er ontstaat een soort anachronistische manier van luisteren. Pablo Casals, Maria Callas en Arturo Toscanini zijn pas zichzelf tegen een ruisende achtergrond.

Het Italiaanse platenlabel Intaglio brengt historische opnamen uit, waarvan de klankkwaliteit de herkomst verraadt. Ze gebruiken banden die afkomstig zijn van ouders of managers van bekende musici. Je ziet ze al knoeien met primitieve apparaten om het geluid van de beroemdheid in spe vast te leggen. Onlangs verschenen er drie nieuwe opnamen. Uit 1970 stamt de uitvoering van de cantate die Beethoven schreef bij de dood van keizer Joseph II, met de toen 26-jarige Kiri te Kanawa. David Oistrakh voerde (in 1968 en '72) de vioolconcerten van Sjostakowitsj uit en Rostropowitsj (in '60 en '67) de celloconcerten van dezelfde componist.

Ondanks de veelal primitieve registratietechniek, vormen de uitvoerders een garantie voor een interessante opname. Jammer dat er in de toelichting geen informatie te vinden is over de omstandigheden waarin de opnamen zijn gemaakt (alleen plaats en datum staan vermeld). Wie zat er achter de knoppen toen Rostropowitsj in 1967 in Carnegie Hall de Amerikaanse première speelde van Sjostakowitsj' Tweede celloconcert? Was het een clandestiene opname? Hoe reageerden pers en publiek op het concert? De zorg voor de chique, maar overbodige kartonnen hoesjes waarin de cd's zijn verpakt had beter besteed kunnen worden aan meer achtergrondinformatie. Die blijft nu beperkt tot een paar regeltjes op een flodderig vouwblaadje.