"Daar beneden hoor je alleen het geluid van vinnen'

Bij het vuistbal op de World Games deed zich een incident voor. De Brazilaanse ploeg was tijdens de strijd om de bronzen medaille tegen Oostenrijk woedend over een beslissing van de scheidsrechter. Een paar spelers gingen de arbiter te lijf, alsmede de voorzitter en vice-voorzitter van de internationale federatie IFA. De broers Carlos en Jorge Suffert werden meteen voor een jaar geschorst. Duitsland won goud.

DEN HAAG, 26 JULI. In het Haagse zwembad Overbosch hangen tientallen mensen rond met een grote vin aan hun voeten. Een nietsvermoedende passant zou zich bij de opname wanen van een ludiek reclamefilmpje. In werkelijkheid gaat het om het onderdeel vinzwemmen bij de World Games. Er zijn deze dagen opmerkelijke takken van sport in Den Haag te aanschouwen. Wat te zeggen van het vissen op het droge met een werphengel (casting)? Of het uit het water slepen van poppen (zwemmend redden)?

Het lijkt allemaal erg komisch. Maar zo is het niet bedoeld. In ieder geval niet door de beoefenaars van deze sporten. Edwin Kanters, Nederlands beste vinzwemmer, ergert zich eraan als hij in de krant leest dat vinzwemmen “een hobbysport” wordt genoemd. Hij zegt gemiddeld drie keer per dag te trainen. En hij kent erkende topsporters die dat aantal ternauwernood per week halen. “Mijn moeder jogt ook drie, vier keer per week.”

De 23-jarige Kanters zwom eerst 'gewoon'. Bij dezelfde club als topzwemmer Marcel Wouda. Hij was ooit de nummer twaalf van Nederland op de rugslag. Toen hij van zijn broer een dure vin voor zijn verjaardag kreeg stapte hij over. Hij heeft er geen spijt van. Hij heeft vele nationale titels op zijn naam staan. Bij de World Games behaalt hij goud op de 400 meter. “Veel meer kan ik niet bereiken.” Bij WK's valt hij meestal niet in de prijzen. Dan zijn de Russen en Chinezen van de partij. Die zijn het snelste met vinnen aan de voeten. In Den Haag ontbreken ze wegens geldgebrek.

Nederland heeft ongeveer 150 wedstrijdzwemmers met vinnen. Zoals de meeste fanatieke sportlieden rekent Edwin Kanters vast op een doorbraak van zijn tak van sport. Voor hem is dat moment aangebroken als duizenden mensen zich een vin hebben aangeschaft. Erkenning van het hoogste sportorgaan in Nederland, het NOC, heeft Kanters al gekregen. Hij wordt financieel gesteund en mocht ook een paar jaar in een Audi met de vijf olympische ringen rondrijden. “Dat was heel aardig van ze.”

Kanters bespeurt in Nederland een toenemende interesse voor het vinzwemmen. Volgens hem is “het Veronica-meisje” daar mede debet aan. In het filmpje waarmee de omroep haar programma's begint is een vrouw te zien die met behulp van een vin door het water snijdt. Het levert de vinzwemmers nog steeds veel reacties op (Waar kan ik zo'n vin kopen?), want het ziet er lekker snel uit. “Die vin had ze van mij geleend”, aldus Kanters.

Vinzwemmen profileert zich als “de snelste zwemsport”. Het is bij het bekijken van de wedstrijden duidelijk waarom. Als dolfijnen razen de deelnemers door het water. Ze halen snelheden van meer dan tien kilometer per uur. Een spektaculair schouwspel. Met een vin aan de voeten is een zwemmer zo'n twintig à dertig procent sneller dan zonder. Matt Biondi, topzwemmer uit Amerika, pleegt de 100 meter vrije slag rondom de 48 seconden af te werken. “Die tijd zwem ik op de training makkelijk vier, vijf keer achter elkaar”, aldus Kanters. De winnaar op de 100 meter bij de World Games, de Italiaan Tonelli, legt de afstand af in 39.96. De beste dame, Lorena Baldi, komt tot 45.54.

Eerst hadden de topzwemmers twee vinnen aan de voeten, tegenwoordig één grote, een Russische uitvinding. Op die manier gaat het seconden sneller. Met de monovin aan wordt geen borstcrawl gezwommen, maar een vlinderslag-achtige beweging. Met de kin tegen de borst gedrukt zwemmen de deelnemers met de armen voor zich gestrekt en de handen op elkaar.

Het vinzwemmen kent onderdelen aan de oppervlakte, maar ook onder water. De 50 meter wordt op eigen lucht gezwommen, bij de andere afstanden mag er gebruik worden gemaakt van een persluchtcilinder. Edwin Kanters is minder bedreven met het zwemmen onder water. Toch vindt hij het het leukst op te doen. “Het gaat nóg sneller. Je bent daar beneden helemaal omringd door water, je hoort alleen de geluiden van vinnen. Dat geeft een heel speciaal gevoel.” Daar onder water waant de vinzwemmer zich waarschijnlijk helemaal een dolfijn. Dan is hij voor even Flipper, zoals Kanters en zijn collega's natuurlijk regelmatig gekscherend worden genoemd.

De vinzwemmers zijn in Nederland aangesloten bij de Nederlandse Onderwater Bond. Voorzitter is Max Meijs. Hij heeft nog nooit een monovin aan zijn voeten gehad. Meijs is, zoals de meeste leden, een verwoed duiker. Hij maakt er prachtige films van, kan er uren over vertellen. Maar hij vindt vinzwemmen “heel leuk” en komt als hij tijd heeft altijd even kijken. “Het vinzwemmen is het inbannen van de competitiedrang bij duikers”, aldus Meijs.