Personeel: hospitium Amsterdam is "kruitvat'

AMSTERDAM, 24 JULI. De opvang van kansloze asielzoekers in het Amsterdamse grenshospitium staat onder grote druk door conflicten onder het personeel. Personeelsleden en voormalige bewoners omschrijven het grenshospitium als “een kruitvat”.

Vreemdelingenbewaarders verklikken hun collega's bijvoorbeeld bij de directie als die te vriendelijk omgaan met de bewoners.

Vorige week werd het ontslag aangevraagd van een vreemdelingenbegeleider, onder meer omdat ze een bewoner onzedelijk betast zou hebben. Twee weken eerder was de vrouw al op non-actief gesteld omdat de leiding aanwijzingen zou hebben dat ze zich in een artikel in Elsevier anoniem laatdunkend over het grenshospitium had uitgelaten. De vrouw ontkende dat zij het weekblad te woord had gestaan.

De adjunct-directeur van het grenshospitium, E. Politiek, heeft niettemin voor haar schriftelijk een ontslagaanvraag ingediend bij het ministerie van justitie. Behalve van intimiteiten met asielzoekers en loslippigheid tegenover de pers wordt de vreemdelingenbegeleider er ook van beschuldigd kleren te hebben gekocht voor asielzoekers.

Volgens een woordvoerder van Justitie is een onderzoek ingesteld naar de beschuldigingen. De vrouw zelf ontkent ook deze aantijgingen.

In zijn brief aan Justitie schrijft Politiek dat de vreemdelingenbegeleider zich samen met een bewoner op diens kamer zou hebben opgehouden, “terwijl ze geen dienst had op die afdeling”. Ook zou zij haar nek hebben laten masseren door een bewoner en zich hebben gemengd in stoeipartijtjes met een bewoner en “daar bovenop” zijn gaan liggen. Verder wordt de vreemdelingenbegeleider een oncollegiale houding verweten. “Veel collega's hebben zich ernstig gestoord aan haar houding ten opzichte van bewoners, waardoor zijzelf in de problemen kwamen, zoals intiem gedrag en het verlenen van verregaande faciliteiten”, aldus de brief.

Volgens een voormalige bewoner van het grenshospitium is de vreemdelingenbegeleider slachtoffer van een voortdurende machtsstrijd tussen de personeelsleden. “Ze is beschuldigd omdat ze te vriendelijk voor ons was.”

Pag.3: "Voortdurende spanning is gevaarlijk'

Een deel van het personeel verklikt volgens de asielzoeker andere vreemdelingenbegeleiders bij de directie, als ze te aardig zijn. “Zeventig procent van het personeel behandelt ons als criminelen. Zij zetten de andere bewaarders onder druk”, aldus de asielzoeker. De man zegt verder dat de bewaarders eisen dat ze worden aangesproken met "mister'. “En als ze brood uitdelen, willen ze dat je eerst "alstublieft' zegt.”

Volgens de asielzoeker worden bewoners in het grenshospitium die als rustig bekend staan, gevraagd over het gedrag van anderen te rapporteren aan de leiding. “Als je goed je best hebt gedaan, mag je na één maand bij de directeur komen. Die zegt dan dat hij een goed woordje voor je zal doen bij Justitie.”

We zijn bang van elkaar, zegt een vreemdelingenbegeleider die anoniem wil blijven uit angst voor repressailles. “Er gelden dubbele regels in het grenshospitium. Hoewel het een regel is dat je het vertrouwen wint van de bewoners, wordt het je niet in dank afgenomen als je je veel onder de mensen begeeft. De gezelligheid die je kan hebben, wekt jaloersheid bij anderen die voortdurend afstand houden. Die zitten de hele dag op kantoor, met hun benen op het bureau.”

Volgens de vreemdelingenbegeleider wordt in het zogeheten bijzonderhedenschrift niet alleen gerapporteerd over het (wan)gedrag van bewoners, maar ook over collega's. “De voortdurende spanning die leeft onder het personeel is gevaarlijk, want de bewoners letten op een zwakke schakel. Als die schakel is dat personeel niet goed met elkaar opschiet, zullen ze daarvan gebruik maken.”

Een andere vb'er (vreemdelingenbegeleider) noemt de situatie in het grenshospitium “een kruitvat”. “Telkens is er een periode van rust, maar dat is slechts stilte voor de storm. Dan laait het weer op.” Drie weken geleden werd voor de tweede keer in korte tijd brand gesticht in het grenshospitium. Sindsdien mogen de bewoners van verschillende units elkaar niet meer bezoeken. Ook mochten ze tot voor kort niet meer roken. Een dertigtal asielzoekers weigerde een paar dagen hun warme middagmaal, ondermeer uit protest tegen deze maatregelen. “Dat was een zeer gespannen moment”, aldus de vb'er. “We verwachtten een opstand en er werd extra personeel ingezet. De LBB (de mobiele eenheid voor het gevangeniswezen, red.) is net niet binnengehaald.” De kans van een opstand van de bewoners zit er elke dag in, zegt ook zijn collega. “De mensen die hier zitten hebben immers niets meer te verliezen.”